Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 44

सेविताः सकला वृक्षा श्चातुर्मास्ये विशेषतः । तुलसी सेविता येन सर्ववल्यश्च सेविताः

sevitāḥ sakalā vṛkṣā ścāturmāsye viśeṣataḥ | tulasī sevitā yena sarvavalyaśca sevitāḥ

ผู้ใดบำเพ็ญการปรนนิบัติ “ทุลสี” อันศักดิ์สิทธิ์ ผู้นั้นประหนึ่งได้ปรนนิบัติต้นไม้ทั้งปวง—โดยเฉพาะในกาลจาตุรมาสยะ; และเถาวัลย์ทั้งหลายก็พลอยได้รับการปรนนิบัติด้วย

सेविताःare served/worshipped
सेविताः:
Kriya (Predicate in passive sense/क्रिया)
TypeAdjective
Rootसेवित (कृदन्त; √सेव्)
Formभूतकृत्-प्रत्ययान्तः (past passive participle), पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; वृक्षाः इति विशेष्यः
सकलाःall
सकलाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसकल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (masc. agreeing with वृक्षाः), प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
वृक्षाःtrees
वृक्षाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः (masc.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्
चातुर्मास्येin Cāturmāsya
चातुर्मास्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचातुर्मास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम् (neut.), सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषणम् (adverb), प्रकारार्थे (especially)
तुलसीTulasī (holy basil)
तुलसी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतुलसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः (fem.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्
सेविताis served/worshipped
सेविता:
Kriya (Predicate in passive sense/क्रिया)
TypeAdjective
Rootसेवित (कृदन्त; √सेव्)
Formभूतकृत्-प्रत्ययान्तः (past passive participle), स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तुलसी इति विशेष्यः
येनby whom
येन:
Karana (Agent/means in passive/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गम्, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
सर्ववल्यःall creepers
सर्ववल्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व + वल्ली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः (fem.), प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः: सर्वाः वल्ल्यः (all creepers)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
सेविताःare served/worshipped
सेविताः:
Kriya (Predicate in passive sense/क्रिया)
TypeAdjective
Rootसेवित (कृदन्त; √सेव्)
Formभूतकृत्-प्रत्ययान्तः, स्त्रीलिङ्गे (fem. agreeing with वल्यः), प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

Skanda (deduced)

Scene: A devotee gently tending a lush Tulasī plant in a courtyard shrine (vṛndāvana), with surrounding trees and creepers subtly shown as ‘included’ in the merit; monsoon clouds indicate Cāturmāsya.

T
Tulasī
C
Cāturmāsya
T
Trees
V
Vines/Creepers

FAQs

A single focused devotion—service to Tulasī—symbolically encompasses reverence to the entire sacred natural order.

The emphasis remains on sacred flora (especially Tulasī) as a portable tīrtha within the Nāgarakhaṇḍa’s tīrtha-mahātmya.

Sevā of Tulasī, particularly in Cāturmāsya, is recommended as a comprehensive devotional act.