Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 43

प्रयच्छंति नृणां कामान्वांछितान्सेविता अपि । तस्मात्सर्वात्मभावेन पिप्पलो येन सेवितः

prayacchaṃti nṛṇāṃ kāmānvāṃchitānsevitā api | tasmātsarvātmabhāvena pippalo yena sevitaḥ

แม้เพียงบำเพ็ญการปรนนิบัติ ก็ยังประทานความปรารถนาที่มนุษย์ใฝ่หาได้ ดังนั้น ผู้ใดปรนนิบัติต้นปิปปละ (อัศวัตถะ) ด้วยดวงใจทั้งสิ้น ด้วยภักติอันแน่วแน่…

प्रयच्छन्तिthey grant
प्रयच्छन्ति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र√यम् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd person), बहुवचनम् (plural), परस्मैपदम् (Parasmaipada)
नृणाम्of men
नृणाम्:
Sampradana/Adhikari (Beneficiary/सम्प्रदान-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः (masc.), षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), बहुवचनम् (plural)
कामान्desires
कामान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः (masc.), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), बहुवचनम् (plural)
वाञ्छितान्desired
वाञ्छितान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवाञ्छित (कृदन्त; √वाञ्छ्)
Formभूतकृत्-प्रत्ययान्तः (past passive participle used adjectivally), पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; कामान् इति विशेषणम्
सेविताः(they) being served / when served
सेविताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसेवित (कृदन्त; √सेव्)
Formभूतकृत्-प्रत्ययान्तः (past passive participle), पुंलिङ्गः (contextually), प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; कर्तरि प्रयोगे ‘having been served/served’ (those who are served)
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपातः (particle), अप्यर्थः (also/even)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Reason/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात् इति अव्ययीभाववत् प्रयोगः; अपादानार्थक-निपातवत् (therefore/from that reason)
सर्वात्मभावेनwith whole-hearted devotion
सर्वात्मभावेन:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootसर्व + आत्म + भाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः (masc.), तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; समासः: सर्वस्य आत्मा इव भावः (whole-souled attitude)
पिप्पलःthe pippala tree
पिप्पलः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपिप्पल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः (masc.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम् (singular)
येनby whom
येन:
Karana (Agent/means in passive/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गम्, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; सम्बन्धे ‘by whom’
सेवितःis served/worshipped
सेवितः:
Kriya (Predicate in passive sense/क्रिया)
TypeAdjective
Rootसेवित (कृदन्त; √सेव्)
Formभूतकृत्-प्रत्ययान्तः (past passive participle), पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; पिप्पलः इति विशेष्यः

Skanda (deduced)

Tirtha: Pippala/Aśvattha

Type: kshetra

Scene: Devotees approach the Pippala with offerings; even minimal service is shown bearing fruit—symbolic visions of fulfilled wishes appear as gentle halos; the central figure serves with single-minded devotion.

P
Pippala (Aśvattha)
H
Humans (nṛ)

FAQs

Whole-hearted service to sacred embodiments of divinity is taught to yield both worldly fulfillment and higher spiritual benefit.

The sacred Pippala tree is treated as a living tīrtha within the Nāgarakhaṇḍa’s tīrtha-mahātmya narrative.

Sevā (devotional service) of the Pippala with sarvātmabhāva (complete sincerity) is prescribed.