Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 18

तथा प्रकृतयः सर्वास्तुलसीसेवने रताः । श्रद्धया यदि जायन्ते न तासां दुःखदो हरिः

tathā prakṛtayaḥ sarvāstulasīsevane ratāḥ | śraddhayā yadi jāyante na tāsāṃ duḥkhado hariḥ

ฉันนั้นแล อุปนิสัยและสภาวะทั้งปวง เมื่อเกิดขึ้นด้วยศรัทธาและยินดีในเสวาทุลสี ย่อมไม่ประสบพระหริเป็นผู้ประทานทุกข์; สำหรับภักตะ พระองค์มิใช่เหตุแห่งความระทม

तथाthus/likewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध-क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb)
प्रकृतयःnatures/temperaments (people)
प्रकृतयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), बहुवचन
सर्वाःall
सर्वाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), बहुवचन; विशेषणम्
तुलसीसेवनेin the service of Tulasī
तुलसीसेवने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतुलसी-सेवन (प्रातिपदिक; तुलसी + सेवन)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/सप्तमी), एकवचन
रताःdevoted/engaged
रताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√रम् (धातु) + रत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; (प्रकृतयः इति पदस्य विशेषणम्)
श्रद्धयाwith faith
श्रद्धया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootश्रद्धा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन
यदिif
यदि:
Sambandha (Conditional/शर्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय (शर्तसूचक particle/conjunction)
जायन्तेare born/arise
जायन्ते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध/negation particle)
तासाम्of them
तासाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), बहुवचन
दुःखदःgiver of sorrow
दुःखदः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुःख-द (प्रातिपदिक; दुःख + द)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), एकवचन; (हरिः इति पदस्य विशेषणम्)
हरिःHari (Viṣṇu)
हरिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), एकवचन

Deductive: Brahmā in Brahma–Nārada dialogue (Vaishnava devotional framing within Nāgara Khaṇḍa)

Tirtha: Tulasī-sevā with śraddhā

Type: kshetra

Scene: Devotees of varied temperaments—young/old, austere/joyful—gather around Tulasī, offering water and lamps; above them, an unseen Hari’s protective presence is suggested by a soft radiance, while shadows of sorrow recede.

T
Tulasī
H
Hari (Viṣṇu)

FAQs

Faithful Tulasī service aligns the devotee with Hari’s grace, transforming the divine relationship from fear to protection.

The verse is devotional rather than geographic; it sits within the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya framework but praises Tulasī-sevā itself.

Engaging in tulasī-sevana (service to Tulasī) with śraddhā.