Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 38

अश्वत्थं रोपयेद्यस्तु पृथिव्यां प्रयतो नरः । तस्य पापसहस्राणि विलयं यांति तत्क्षणात्

aśvatthaṃ ropayedyastu pṛthivyāṃ prayato naraḥ | tasya pāpasahasrāṇi vilayaṃ yāṃti tatkṣaṇāt

แต่บุรุษผู้มีวินัยและสำรวม ผู้ใดปลูกต้นอัศวัตถะลงบนแผ่นดิน บาปนับพันของผู้นั้นย่อมสลายไปในขณะนั้นเอง

अश्वत्थम्an aśvattha tree
अश्वत्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअश्वत्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
रोपयेत्should plant
रोपयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√रुह् (धातु; causative रोपय-)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; णिच्-प्रत्यय (causative) परस्मैपद
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
तुindeed
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अनुयोग-अव्यय (particle: 'but/indeed')
पृथिव्याम्on/in the earth
पृथिव्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
प्रयतःself-controlled/intent
प्रयतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रयत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; विशेषण (of नरः)
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
पापसहस्राणिthousands of sins
पापसहस्राणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपाप + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष ('thousands of sins')
विलयम्dissolution/destruction
विलयम्:
Gati/Karma (Goal as object/गति-कर्म)
TypeNoun
Rootविलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
यान्तिgo/attain
यान्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन
तत्क्षणात्immediately
तत्क्षणात्:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतत् + क्षण (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; पञ्चमी-अर्थे अव्ययप्रयोग (ablatival adverb: 'from that moment/instantly')

Brahmā (deduced from 'Brahma–Nārada saṃvāda' colophon context)

Tirtha: Aśvattha-ropaṇa (tree as merit-tīrtha)

Type: kshetra

Scene: A disciplined devotee plants an Aśvattha sapling, offering water and prayer; a subtle aura indicates thousands of sins dissolving instantly.

A
Aśvattha (Pippala)

FAQs

Dharma expressed as life-giving acts (planting sacred trees) becomes powerful prāyaścitta, dissolving accumulated sin.

The Aśvattha is treated as a sacred locus of merit within the Hāṭakeśvara-kṣetra māhātmya narrative frame.

Ropaṇa—planting an Aśvattha with purity/discipline (prayata).