Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 23

भूषितो यो भवेन्नित्यं स विप्र इति कथ्यते । क्षत्रियेण तपः कार्यं यजनं दानमेव च

bhūṣito yo bhavennityaṃ sa vipra iti kathyate | kṣatriyeṇa tapaḥ kāryaṃ yajanaṃ dānameva ca

ผู้ใดประดับด้วยคุณธรรมอยู่เนืองนิตย์ ผู้นั้นเรียกว่า “วิปร” คือพราหมณ์ ส่วนกษัตริย์พึงบำเพ็ญตบะ ประกอบยัญ และให้ทานด้วย

भूषितःadorned, endowed (with virtues)
भूषितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभूष् (धातु) → भूषित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative pronoun)
भवेत्should be
भवेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
नित्यम्always
नित्यम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावे नपुंसक-एकवचन-आकारान्तम्, क्रियाविशेषण (adverbial accusative)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संकेतक सर्वनाम (demonstrative pronoun)
विप्रःa brāhmaṇa, learned man
विप्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, उद्धरण/वाक्यसमाप्ति-निपात (quotative particle)
कथ्यतेis called
कथ्यते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु)
Formलट् (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)
क्षत्रियेणby/for a kṣatriya
क्षत्रियेण:
Kartr (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षत्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
तपःausterity
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (form identical)
कार्यम्to be done, should be performed
कार्यम्:
Kriya (Obligation/क्रिया)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) → कार्य (कृदन्त)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (predicate adjective)
यजनम्sacrifice, worship
यजनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयज् (धातु) → यजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
दानम्giving, charity
दानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण-निपात
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय-निपात (conjunction)

Brahmā (deduced)

Scene: A didactic courtly scene: a sage instructs a ruler and attendants; the brāhmaṇa is shown ‘adorned’ with calm virtues, while the kṣatriya is depicted performing austerity, arranging a yajña, and distributing gifts.

FAQs

True spiritual status is defined by virtues, while royal power is sanctified by austerity, sacrifice, and generosity.

No specific tīrtha is cited in this shloka; it provides dharma guidelines often paired with tīrtha narratives.

It prescribes yajana (sacrificial sponsorship/performance) and dāna for kṣatriyas, along with tapaḥ (discipline/austerity).