Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 8

उद्वोढा वेदविधिना स सच्छूद्रः प्रकीर्तितः । अक्लीवाऽव्यंगिनी शस्ता महारोगाद्यदूषिता

udvoḍhā vedavidhinā sa sacchūdraḥ prakīrtitaḥ | aklīvā'vyaṃginī śastā mahārogādyadūṣitā

เขาย่อมได้รับการประกาศว่าเป็น ‘สัจจูทร’ เมื่อ (ภรรยา) ได้อภิเษกโดยชอบตามพิธีวิดิก—น่ายกย่อง ไม่เป็นหมัน ไม่พิการ และไม่มัวหมองด้วยโรคร้ายใหญ่เป็นต้น

उद्वोढाmarried (taken in marriage)
उद्वोढा:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउद्-वाह् (धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle)
वेद-विधिनाby the Vedic procedure
वेद-विधिना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक) + विधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; तत्पुरुष-समास (वेदोक्तः विधिः)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सत्-शूद्रःa true Śūdra
सत्-शूद्रः:
Pratijna/Predicate nominal (विधेय)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक) + शूद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास
प्रकीर्तितःis proclaimed
प्रकीर्तितः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-कीर्त् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-भाव
अक्लीवाnot impotent/sexually sound
अक्लीवा:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ (निषेध) + क्लीव (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नञ्-समासार्थ (negated adjective)
अव्यङ्गिनीwithout deformity
अव्यङ्गिनी:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ (निषेध) + व्यङ्गिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नञ्-समासार्थ (without deformity)
शस्ताcommendable
शस्ता:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशंस् (धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (praised/commended)
महा-रोग-आदि-यत्-दूषिताnot tainted by major diseases and the like
महा-रोग-आदि-यत्-दूषिता:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + रोग (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + यत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + दूषित (दूष् धातोः क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; तत्पुरुष-समास (महान् रोगः आदिः येषां तैः/यैः न दूषिता)

Narrative voice continuing Īśvara’s discourse (speaker implicit from verse opening context)

Listener: Skanda

Scene: A formal Vedic wedding is depicted: agni, ladles, offerings, and the couple; Īśvara’s teaching emphasizes ‘vidhi’ and ‘doṣa-rahitatva’ with sages observing as witnesses.

S
Sacchūdra
V
Vedic procedure (vedavidhi)

FAQs

It continues defining ‘sacchūdra’ by emphasizing dharmic household order and socially approved marital qualifications.

No tīrtha is named in this line.

Marriage ‘according to Vedic procedure’ is referenced as the defining ritual condition.