Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 12

नैरृत्यकोणगं विष्णुं पूजयेत्सर्वदा बुधः । सुगन्धचंदनैः पुष्पैर्नैवेद्यैश्चातिशोभनैः

nairṛtyakoṇagaṃ viṣṇuṃ pūjayetsarvadā budhaḥ | sugandhacaṃdanaiḥ puṣpairnaivedyaiścātiśobhanaiḥ

บัณฑิตพึงบูชาพระวิษณุผู้สถิต ณ มุมไนฤตยะอยู่เสมอ ด้วยจันทน์หอม ดอกไม้ และไนเวทยะอันงดงามยิ่ง

नैरृत्यकोणगम्located in the south-west corner
नैरृत्यकोणगम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootनैरृत्य-कोण-ग (प्रातिपदिक; नैरृत्य=नैरृति-सम्बन्धी, कोण=corner, ग=going/located)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (विष्णुम् इति विशेष्यस्य)
विष्णुम्Vishnu
विष्णुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पूजयेत्should worship
पूजयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
सर्वदाalways
सर्वदा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषणम् (adverb of time)
बुधःa wise person
बुधः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सुगन्धचन्दनैःwith fragrant sandalwood (paste)
सुगन्धचन्दनैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसुगन्ध-चन्दन (प्रातिपदिक; सुगन्ध=fragrant, चन्दन=sandalwood)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; करणत्वे (instrumental)
पुष्पैःwith flowers
पुष्पैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपुष्प (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; करणत्वे
नैवेद्यैःwith food-offerings
नैवेद्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनैवेद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; करणत्वे
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
अतिशोभनैःvery splendid (offerings)
अतिशोभनैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootअतिशोभन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (सुगन्धचन्दनैः/पुष्पैः/नैवेद्यैः इत्यादीनाम्)

Skanda (deduced from Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narrative style)

Scene: A wise devotee performs Viṣṇu pūjā at the southwest corner niche: sandalwood fragrance rises, fresh flowers are arranged, and a splendid naivedya platter is presented before a serene Viṣṇu icon.

V
Viṣṇu
N
Nairṛtya (direction)
N
Naivedya

FAQs

Steady devotion—expressed through proper offerings and reverence—sustains dharma and auspiciousness in daily life.

This verse focuses on worship procedure rather than naming a particular tīrtha; it belongs to the Tīrthamāhātmya framework of merit and sacred practice.

Worship Viṣṇu in the Nairṛtya (southwest) corner with fragrant sandalwood, flowers, and excellent naivedya.