Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 7

आनर्त उवाच । यस्य नो विद्यते पुत्रः सपिण्डीकरणं कथम् । तस्य कार्यं भवेदत्र तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि

ānarta uvāca | yasya no vidyate putraḥ sapiṇḍīkaraṇaṃ katham | tasya kāryaṃ bhavedatra tanme tvaṃ vaktumarhasi

อานรตกล่าวว่า “ผู้ใดไม่มีบุตร พิธีสปิณฑีกรณะ (sapiṇḍīkaraṇa) จะกระทำอย่างไร? ในกรณีนั้น ณ ที่นี้ควรทำสิ่งใด? ขอท่านโปรดบอกแก่ข้าพเจ้า”

आनर्तःĀnarta
आनर्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootānarta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
यस्यwhose/of whom
यस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
not
:
Nishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
विद्यतेexists/is found
विद्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; भावे/अस्त्यर्थे (exists)
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सपिण्डीकरणम्the rite of sapiṇḍīkaraṇa
सपिण्डीकरणम्:
Karma/Topic (Object of inquiry)
TypeNoun
Rootस (सह) (उपसर्ग/अव्यय) + पिण्डीकरण (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास (सपिण्डीकरणम् = ‘सपिण्डं करणम्’); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कथम्how
कथम्:
Prashna (Interrogative)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb: how)
तस्यof him/of that person
तस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
कार्यम्duty/what is to be done
कार्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भवेत्should be/would be
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अत्रhere/in this matter
अत्र:
Adhikarana (Location)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (here)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मेto me/for me
मे:
Sampradana (Recipient/for me)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचन (Genitive/Dative sg; enclitic)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वक्तुम्to tell/say
वक्तुम्:
Prayojana (Purpose)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (Infinitive)
अर्हसिyou are able/ought
अर्हसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार, मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद

Ānarta

Type: kshetra

Listener: Bhartṛyajña

Scene: King Ānarta, hands folded, asks a learned priest-sage about performing sapiṇḍīkaraṇa without a son; ritual ground near a tīrtha with piṇḍa offerings prepared.

Ā
Ānarta
S
sapiṇḍīkaraṇa

FAQs

Dharma is preserved through proper rites for the departed; even when a son is absent, tradition provides alternatives so the deceased is not deprived of due ancestral passage.

The verse sits within a Tīrthamāhātmya context, but this specific line focuses on śrāddha procedure rather than naming a particular tīrtha.

It raises the question of sapiṇḍīkaraṇa—an ancestral incorporation rite typically connected with śrāddha and post-death ceremonies.