Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

स्ववंश्यानां न चान्ये तु सत्यमेतन्मयोदितम् । यथा लोकेऽत्र संजाता ये च कृत्यैः शुभाशुभैः

svavaṃśyānāṃ na cānye tu satyametanmayoditam | yathā loke'tra saṃjātā ye ca kṛtyaiḥ śubhāśubhaiḥ

เขาทั้งหลายปรากฏแก่ทายาทในวงศ์ของตนเท่านั้น มิได้ปรากฏแก่ผู้อื่น—นี่คือความจริงที่เรากล่าวแล้ว ดังที่สัตว์ทั้งหลายเกิดในโลกนี้ตามกรรมอันเป็นมงคลและอัปมงคล…

स्ववंश्यानाम्of one’s own descendants/lineage-members
स्ववंश्यानाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + वंश्य (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारय-प्रायः (‘स्वस्य वंश्याः’); पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
not
:
Nishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
and
:
Samuccaya (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तुbut
तु:
Nipata (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक-निपात (but/indeed)
सत्यम्truth
सत्यम्:
Pratijna/Predicate
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वाक्ये विधेय (predicate nominal)
एतत्this
एतत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/Agent in passive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/स्त्री, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
उदितम्said/uttered
उदितम्:
Karta (Subject complement)
TypeVerb
Rootउद् + वद् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘एतत्’ इत्यस्य विशेषण
यथाas/just as
यथा:
Sambandha (Comparative)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (as/just as)
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb: here)
संजाताःborn/arisen
संजाताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम् + जन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Samuccaya (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
कृत्यैःby deeds/acts
कृत्यैः:
Karana (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootकृत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
शुभाशुभैःby good and bad (deeds)
शुभाशुभैः:
Karana (Instrument/Means)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक) + अशुभ (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास; नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘कृत्यैः’ इत्यस्य विशेषण

Bhartṛyajña (continuation)

Type: kshetra

Listener: Ānarta (king)

Scene: A didactic moment: a sage-like speaker asserts a truth about karmic birth and lineage-bound post-death manifestations; background suggests a tīrtha setting with ritual implements and attentive listeners.

D
Descendants (svavaṃśya)
K
Karma (kṛtya)
Ś
Śubha/Āśubha

FAQs

Dharma is relational: lineage bonds carry responsibilities, and karmic law frames how beings manifest and communicate.

No specific tīrtha is named in this verse; it continues the doctrinal dialogue within the Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya context.

No explicit ritual instruction here; it clarifies that such appearances pertain to one’s own lineage and gestures toward karma as the governing principle.