Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 49

ब्रह्मोवाच । किमर्थं पितरः सर्वे समायाता ममांतिकम् । देवतानां मया सार्धं संपूज्याः सर्वदा स्थिताः

brahmovāca | kimarthaṃ pitaraḥ sarve samāyātā mamāṃtikam | devatānāṃ mayā sārdhaṃ saṃpūjyāḥ sarvadā sthitāḥ

พระพรหมตรัสว่า: “เหตุไฉนเหล่าปิตฤทั้งปวงจึงมาสู่เบื้องหน้าของเรา? ท่านทั้งหลายพร้อมด้วยเหล่าเทวะ เป็นผู้ควรแก่การบูชาสักการะโดยเราตั้งไว้เป็นนิตย์”

ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
कर्ता (speaker/subject)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (main verb)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
किमर्थम्why/for what purpose
किमर्थम्:
हेतु (reason interrogative)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययम्; प्रश्नार्थक-क्रियाविशेषणम् (for what reason/why)
पितरःthe Pitṛs
पितरः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
सर्वेall
सर्वे:
कर्ता (subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (पितरः)
समायाताःhave come/arrived
समायाताः:
क्रिया (predicate of subject)
TypeVerb
Rootसम्-आ-या (धातु) → समायात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्, पुंलिङ्गे; भूतकृदन्तः (क्त/PPP) — ‘have come’
ममmy
मम:
सम्बन्ध (possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्
अन्तिकम्near (me)
अन्तिकम्:
गन्तव्य/कर्म (goal as object)
TypeNoun
Rootअन्तिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; गत्यर्थे द्वितीया (to/near)
देवतानाम्of the deities
देवतानाम्:
सम्बन्ध (of the gods)
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्
मयाby/with me
मया:
सहकारक/करण (with/by me)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
सार्धम्together with
सार्धम्:
सहकारक (accompaniment marker)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; सहार्थक-क्रियाविशेषणम् (together with)
संपूज्याःto be worshipped/should be honored
संपूज्याः:
विधेय (predicate adjective)
TypeVerb
Rootसम्-√पूज् (धातु) → संपूज्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्, पुंलिङ्गे; विधिलिङ्गार्थे भाव्य/यत्-प्रत्ययान्तः (Gerundive/तव्यत्-समर्थ) — ‘to be worshipped/should be honored’
सर्वदाalways
सर्वदा:
कालाधिकरण (time adverb)
TypeIndeclinable
Rootसर्वदा (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक-क्रियाविशेषणम् (always)
स्थिताःare stationed/stand
स्थिताः:
क्रिया (predicate of subject)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्, पुंलिङ्गे; भूतकृदन्तः (क्त/PPP) — ‘are/stand’

Brahmā (Vidhī/Kamalāsana)

Listener: Pitṛs (collective)

Scene: Brahmā in a luminous sabhā questions the assembled Pitṛs who stand with a subdued group of human spirits; devas are implied as co-worshipped presences, creating a layered celestial court.

B
Brahmā
P
Pitṛs
D
Devatās

FAQs

Purāṇic dharma places Pitṛs among the venerable powers; honoring them is aligned with honoring the gods.

This verse is dialogic and cosmological; it does not name a specific tīrtha in this line.

No specific rite is prescribed here; it affirms the principle that Pitṛs are always worthy of worship (pūjā) along with devatās.