Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 35

क्षुत्पिपासापरित्यक्ताः सतोषं परमं गताः । तत्किं कारणमेतद्यत्क्षुत्पि पासा प्रजायते

kṣutpipāsāparityaktāḥ satoṣaṃ paramaṃ gatāḥ | tatkiṃ kāraṇametadyatkṣutpi pāsā prajāyate

แม้เราจะละความหิวและความกระหาย ได้บรรลุความสันโดษอันสูงสุดแล้ว—เหตุใดเล่าความหิวกระหายจึงเกิดขึ้นอีก?

क्षुत्पिपासापरित्यक्ताःhaving abandoned hunger and thirst
क्षुत्पिपासापरित्यक्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्षुत् + पिपासा + परित्यक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः; परित्यक्त = त्यज् (धातु) क्त-प्रत्ययान्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम्
सतोषम्contentment/satisfaction
सतोषम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसतोष (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग-प्रयोगः; द्वितीया (2nd), एकवचन; गत्यर्थक-क्रियायाः कर्म (object of गताः)
परमम्supreme
परमम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (qualifying सतोषम्)
गताःhave attained/gone to
गताः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्तः (past participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्तरि प्रयोगः (used predicatively: have gone/attained)
तत्then/that
तत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; अव्ययीभाववत् प्रयोगः (correlative: then/that)
किम्what?
किम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नवाचक सर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
कारणम्cause/reason
कारणम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
एतत्this
एतत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेष्य/निर्देश (this)
यत्that (which)
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative: that/which)
क्षुत्hunger
क्षुत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षुत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
पिपासाthirst
पिपासा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपिपासा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
प्रजायतेarises/is produced
प्रजायते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formलट्-लकारः (Present); आत्मनेपदम्; प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचन

Pitṛs (ancestors), speaking collectively

Type: kshetra

Scene: The same assembly now troubled, hands raised in questioning: 'why does hunger and thirst arise again?'—a contrast between earlier radiance and present anxiety.

P
Pitṛs

FAQs

Spiritual comfort in the ancestral realm is not automatic; it is conditioned by causes—especially ongoing dharmic support from descendants.

No tīrtha is directly named in this verse.

None stated; the question sets up the need for śrāddha/tarpaṇa as the corrective cause.