Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14

राजोवाच । शत्रुभिः परिभूतोऽहं समतान्मुनिसत्तम । ततो राज्यपरिभ्रंशात्संप्राप्तोऽत्र महागिरौ

rājovāca | śatrubhiḥ paribhūto'haṃ samatānmunisattama | tato rājyaparibhraṃśātsaṃprāpto'tra mahāgirau

พระราชาตรัสว่า “ข้าแต่มุนีผู้ประเสริฐ ข้าถูกศัตรูกดขี่รอบด้าน ครั้นแล้วเมื่อสิ้นอำนาจจากราชอาณาจักร ข้าจึงมาถึงที่นี่ ณ ภูผาอันยิ่งใหญ่นี้”

राजाthe king
राजा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया/Main verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
शत्रुभिःby enemies
शत्रुभिः:
Kartr/Instrument (कर्ता/करण—agent in passive)
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
परिभूतःoverpowered/defeated
परिभूतः:
Kriya (क्रिया/Predicate—was overpowered)
TypeVerb
Rootपरि+भू (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive sense)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता/Subject—patient in passive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा, एकवचन
समातात्from being overcome (i.e., due to being surpassed)
समातात्:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeVerb
Rootसम्+आ+तॄ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle) from समातॄ/समातृ (to cross/overcome); पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; हेतौ/कारणे
मुनिसत्तमO best of sages
मुनिसत्तम:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (मुनिनां सत्तमः); पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
ततःtherefore/then
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय/तद्-तसिल्)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (from that/therefore)
राज्यपरिभ्रंशात्from the loss of the kingdom
राज्यपरिभ्रंशात्:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक) + परि+भ्रंश (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (राज्यस्य परिभ्रंशः); पुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
संप्राप्तःhave arrived
संप्राप्तः:
Kriya (क्रिया/Predicate—have come)
TypeVerb
Rootसम्+प्र+आप् (धातु) + क्त
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण/Place)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
महागिरौon the great mountain
महागिरौ:
Adhikarana (अधिकरण/Locative—place)
TypeNoun
Rootमहागिरि (प्रातिपदिक: महा+गिरि)
Formकर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

King (unnamed in this snippet)

Tirtha: Mahāgiri (implied)

Type: peak

Scene: The king, unarmed or lightly armed, speaks with strained dignity before Nārada, gesturing toward the looming mountain—symbol of both refuge and ordeal.

N
Nārada

FAQs

Worldly power is unstable; adversity can redirect a ruler toward sacred places and dharmic counsel.

A “great mountain” (mahāgiri) is referenced, indicating a sacred landscape; the exact mountain/tīrtha name is not stated in this verse.

None explicitly; the verse sets up the king’s approach to a sage within a tīrtha-māhātmya narrative.