Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 20

ब्राह्मणानां तथान्येषां तत्र स्थाने निवासिनाम् । तत्स्पर्शदूषितानां च प्राजापत्यं पृथक्पृथक्

brāhmaṇānāṃ tathānyeṣāṃ tatra sthāne nivāsinām | tatsparśadūṣitānāṃ ca prājāpatyaṃ pṛthakpṛthak

สำหรับพราหมณ์ทั้งหลายและผู้อื่นที่อาศัยอยู่ ณ สถานที่นั้น ตลอดจนผู้ที่มัวหมองด้วยการสัมผัสสิ่งนั้น ได้กำหนดตบะปราชาปัตยะเป็นรายคน แยกกันไป

ब्राह्मणानाम्of Brahmins
ब्राह्मणानाम्:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन
तथाlikewise/and also
तथा:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थ (adverb: likewise/also)
अन्येषाम्of others
अन्येषाम्:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
स्थानेin the place
स्थाने:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
निवासिनाम्of the residents
निवासिनाम्:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनि-वस् (धातु) + इन् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; ‘निवासिन्’ = resident
तत्of that
तत्:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; समासपूर्वपद (in compound)
स्पर्शby contact/touch
स्पर्श:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्पर्श (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; समासपूर्वपद (in compound)
दूषितानाम्of the defiled (ones)
दूषितानाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदूष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; ‘defiled’
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
प्राजापत्यम्the Prājāpatya penance
प्राजापत्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्राजापत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; प्रायश्चित्त-विशेषः
पृथक्separately
पृथक्:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: separately)
पृथक्each separately
पृथक्:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति (emphatic repetition)

Unspecified narrator

Type: kshetra

Listener: pārthiva (king)

Scene: A settlement near a sacred site: brāhmaṇas and townsfolk stand in separate groups; a ritual authority assigns penances individually; some people avoid touch, indicating sparśa-doṣa awareness.

FAQs

Purification is personal: each person bears responsibility for their own contact and participation, requiring individual expiation.

The verse remains within Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya setting; no named tīrtha appears in this line.

Prājāpatya prāyaścitta, assigned individually (pṛthak-pṛthak) for residents and those defiled by contact.