Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 54

ततश्च तं परिष्वज्य रामोऽपि निजबांधवम् । बाष्पक्लिन्नमुखः प्राह क्षांतं वत्स मया तव

tataśca taṃ pariṣvajya rāmo'pi nijabāṃdhavam | bāṣpaklinnamukhaḥ prāha kṣāṃtaṃ vatsa mayā tava

แล้วพระรามก็โอบกอดญาติของพระองค์เอง ด้วยพระพักตร์ชุ่มด้วยน้ำตา ตรัสว่า “ลูกเอ๋ย เราให้อภัยเจ้าแล้ว”

ततःthen
ततः:
Adhikarana (Context/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) — ‘then’
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक-निपात)
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन — ‘him’
परिष्वज्यhaving embraced
परिष्वज्य:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootपरि√स्वज् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive) — ‘having embraced’
रामःRāma
रामः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (सम्भावना/समुच्चय/अपि-कार) — ‘also, even’
निजबान्धवम्his own relative
निजबान्धवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिज + बान्धव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; कर्मधारयः—‘one’s own kinsman’
बाष्पक्लिन्नमुखःwith a tear-wet face
बाष्पक्लिन्नमुखः:
Karta (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootबाष्प + क्लिन्न + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘whose face is wet with tears’
प्राहsaid
प्राह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र√अह्/ब्रू (धातु)
Formलिट् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, एकवचन — ‘said’
क्षान्तम्forgiven, pardoned
क्षान्तम्:
Karma (Object/complement)
TypeAdjective
Rootक्षान्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भावे/कर्मणि प्रयोगे—‘(it is) forgiven / pardon (granted)’
वत्सdear one, child
वत्स:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन — ‘dear child’
मयाby me
मया:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (करण/कर्ता), एकवचन — ‘by me’
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन — ‘your/of you’

Rāma

Tirtha: Gokarṇa (contextual)

Type: kshetra

Scene: Rāma embraces Lakṣmaṇa; both are tearful. Rāma speaks gently: ‘Forgiven, child.’ The moment is intimate, healing, and solemn.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa

FAQs

Forgiveness (kṣamā) is a royal and spiritual virtue; it restores harmony and purifies relationships.

The verse contributes to the chapter’s tīrtha-māhātmya tone by modeling purification through compassion, without naming a site in this line.

No ritual act is described; the ‘practice’ here is forgiveness expressed through embrace and consoling words.