Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

उत्तरं चायनं तत्र दिनं रात्रिस्तथाऽपरम् । लक्षैः सप्तदशाख्यैस्तु मनुष्याणां च वत्सरैः

uttaraṃ cāyanaṃ tatra dinaṃ rātristathā'param | lakṣaiḥ saptadaśākhyaistu manuṣyāṇāṃ ca vatsaraiḥ

ที่นั่น อุตตรายณะ (uttarāyaṇa) เป็นกลางวัน และอีกฝ่ายคือ ทักษิณายณะ (dakṣiṇāyaṇa) เป็นกลางคืน (วัน-คืนทิพย์นั้น) วัดได้ด้วยปีมนุษย์สิบเจ็ดลักษะ

uttaramnorthern
uttaram:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootuttara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ayanam इत्यस्य विशेषणम्
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
ayanamayana (half-year)
ayanam:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootayana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
tatrathere/in that (context)
tatra:
Adhikaraṇa (Location/context)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेश/प्रसङ्ग-अव्ययम् (locative adverb)
dinamday
dinam:
Karma (Predicate complement)
TypeNoun
Rootdina (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (विधेय-रूपेण)
rātriḥnight
rātriḥ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootrātri (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
tathāthus/likewise
tathā:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकारार्थक (thus/so)
aparamthe other (southern)
aparam:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootapara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (rātriḥ इत्यस्य विरोध-युग्मे ‘other’)
lakṣaiḥby lakhs
lakṣaiḥ:
Karana (Measure)
TypeNoun
Rootlakṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
saptadaśa-ākhyaiḥnamed ‘seventeen’
saptadaśa-ākhyaiḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootsaptadaśa (संख्या-प्रातिपदिक) + ākhyā (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सप्तदश इति आख्या यस्य/यैः); तृतीया, बहुवचन; lakṣaiḥ इत्यस्य विशेषणम्
tuindeed
tu:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधारण/विरोधार्थक
manuṣyāṇāmof humans
manuṣyāṇām:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootmanuṣya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
vatsaraiḥby years
vatsaraiḥ:
Karana (Measure)
TypeNoun
Rootvatsara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन

Sūta

Scene: Two halves of a cosmic mandala: uttarāyaṇa as bright ‘day’ with rising sun and blooming lotuses; dakṣiṇāyaṇa as ‘night’ with moon, stars, and subdued tones; a sage annotates ‘17 lakṣa human years’ as the measure.

U
Uttarāyaṇa
D
Dakṣiṇāyaṇa (implied)
M
manuṣya-vatsara

FAQs

Cosmic cycles (ayana) are sacred markers; contemplating vast divine time expands spiritual perspective beyond human limitation.

No specific tīrtha is named; the verse is cosmological, embedded within a tīrtha-mahātmya chapter.

No explicit ritual is prescribed; ayana distinctions are commonly used for timing festivals, vows, and pilgrimages.