Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 65

न मया वीक्षितः कश्चिदिदानीं राजसेवक । तदन्यं पृच्छ चेत्कार्यं तवानेन ब्रवीतु सः

na mayā vīkṣitaḥ kaścididānīṃ rājasevaka | tadanyaṃ pṛccha cetkāryaṃ tavānena bravītu saḥ

“โอ้ข้าราชบริพารของพระราชา ข้ามิได้เห็นผู้ใดเลยในยามนี้ หากเจ้ามีธุระก็จงถามผู้อื่น ให้เขากล่าวบอกแก่เจ้าเถิด”

not
:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम् (negation particle)
मयाby me
मया:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
वीक्षितःseen
वीक्षितः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeAdjective
Rootवीक्ष् (धातु) + वीक्षित (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त
कश्चित्anyone/someone
कश्चित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; अनिश्चितार्थक (indefinite)
इदानीम्now
इदानीम्:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootइदानीम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)
राजसेवकO king's servant
राजसेवक:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् + सेवक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (राज्ञः सेवकः)
तत्therefore/then
तत्:
Hetu (Reason/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोगः; तस्मात्/अतः अर्थे (therefore/then)
अन्यम्another (person)
अन्यम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम्
पृच्छask
पृच्छ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रच्छ्/पृच्छ् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदम्
चेत्if
चेत्:
Sambandha (Condition/शर्त)
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्ययम् (conditional particle)
कार्यम्a task/need
कार्यम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक; कृ धातोः यत्/ण्यत्-निर्मित)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; अर्थतः ‘कार्यं अस्ति’ (predicate noun)
तवof you/for you
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अनेनby this (person)
अनेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; ‘अनेन (जनेन)’ इति लुप्त-विशेष्यक
ब्रवीतुlet him tell
ब्रवीतु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

Unspecified character speaking to a rājasevaka (royal attendant); broader speaker not given in snippet

Listener: Brāhmaṇas/ṛṣis

Scene: A focused artisan refuses to be drawn into courtly errands, telling the royal servant to ask someone else; his posture suggests inward absorption.

R
rājasevaka (royal servant)

FAQs

It underscores careful speech and non-involvement in uncertain matters—an aspect of dharmic self-restraint.

No named tīrtha is stated in this verse; it functions as narrative dialogue within a larger māhātmya.

None.