Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 10

तान्दृष्ट्वाऽभ्यागतान्ब्रह्मा मर्त्यधर्मसमाश्रितान् । प्रोवाच विनयोपेतः कृतांजलिपुटः स्थितः

tāndṛṣṭvā'bhyāgatānbrahmā martyadharmasamāśritān | provāca vinayopetaḥ kṛtāṃjalipuṭaḥ sthitaḥ

ครั้นทอดพระเนตรเห็นทวยเทพมาถึงแล้ว พระพรหมทรงยึดถือมรรยาทอันสุภาพดุจในหมู่มนุษย์ ทรงยืนประนมพระหัตถ์ แล้วตรัสด้วยความนอบน้อม

tānthem
tān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन; ‘अभ्यागतान्’ इत्यस्य सह
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootdṛś (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
abhyāgatānwho had come/arrived
abhyāgatān:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootabhi-√gam (धातु) → abhyāgata (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन; ‘तान्’ इत्यस्य विशेषणम्
brahmāBrahmā
brahmā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
martyadharma-samāśritānhaving adopted the conduct of mortals
martyadharma-samāśritān:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootmartya-dharma + sam-ā-√śri (धातु) → samāśrita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (मर्त्यानां धर्मः = मर्त्यधर्मः) + उपपद-समास/कृदन्त; भूतकृदन्त (क्त) ‘समाश्रित’; पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन; ‘तान्’ इत्यस्य विशेषणम्
provācasaid; spoke forth
provāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√vac (धातु)
Formलिट् (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
vinaya-upetaḥendowed with humility
vinaya-upetaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootvinaya + upa-√i (धातु) → upeta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (विनयेन उपेतः), भूतकृदन्त (क्त) ‘उपेत’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; ब्रह्मणः विशेषणम्
kṛta-aṃjali-puṭaḥwith hands folded in reverence
kṛta-aṃjali-puṭaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootkṛta (कृदन्त) + aṃjali + puṭa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (कृतः अञ्जलिपुटः येन/यस्मिन्), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; ब्रह्मणः विशेषणम्
sthitaḥstanding
sthitaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootsthā (धातु) → sthita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; ‘स्थितः’ = standing/remaining

Sūta (continuing narration)

Type: kshetra

Scene: Brahmā rises or stands with hands folded, face softened in humility, addressing the arriving gods; the yajña pavilion glows behind him.

B
Brahmā
D
Devas
A
Añjali
V
Vinaya (humility)

FAQs

Even the highest should embody vinaya: humility and reverence are marks of true spiritual authority.

Not specified in this verse; it supports the chapter’s tīrtha-centered narrative setting.

A conduct-based prescription: receive honored guests with humility and añjali, reflecting dharma.