Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 53

भक्तिग्राह्यास्ततो देवास्तुष्टास्तस्य महात्मनः । तदहं वालुकाभिश्च पूजयामि हरप्रियाम्

bhaktigrāhyāstato devāstuṣṭāstasya mahātmanaḥ | tadahaṃ vālukābhiśca pūjayāmi harapriyām

เหล่าเทพผู้ทรงรับได้ด้วยภักติย่อมพอพระทัยในมหาตมะผู้นั้น. ฉะนั้นข้าพเจ้าจึงบูชาเทวีผู้เป็นที่รักของหระ ด้วยเครื่องสักการะเป็นทราย.

भक्तिग्राह्याःattainable by devotion
भक्तिग्राह्याः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभक्ति-ग्राह्य (कृदन्त; ग्रह् धातु (ग्रह्) + ण्यत्/यत्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—भक्त्या ग्राह्याः (तत्पुरुष)
ततःthereupon
ततः:
Avyaya (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तुष्टाःpleased
तुष्टाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootतुष् धातु (तुष्) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकर्मणि (PPP)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
महात्मनःof the great-souled one
महात्मनः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; समासः—महान् आत्मा यस्य/महान् आत्मा (कर्मधारय)
तत्that/therefore
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; (अत्र—'तद्' = 'therefore/that')
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
वालुकाभिःwith sand
वालुकाभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवालुका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
and
:
Avyaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
पूजयामिI worship
पूजयामि:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् धातु (पूज्)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन, परस्मैपद
हरप्रियाम्Hara's beloved (the goddess)
हरप्रियाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहर-प्रिया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः—हरस्य प्रिया (षष्ठी-तत्पुरुष)

Unspecified narrator (devotee speaking within the Nāgarakhaṇḍa narrative)

Tirtha: Harapriyā-devī-sthāna (unnamed in verse)

Type: kshetra

Scene: A devotee kneels on sand, forming a small sand-maṇḍala/linga-like mound or Devī-pīṭha, offering handfuls of sand with folded hands; a radiant Devī presence (Harapriyā) appears subtly, indicating acceptance.

D
Devāḥ
H
Hara
H
Harapriyā (Devī/Gaurī)

FAQs

Devotion is the true offering; the divine accepts even the simplest substances when offered with faith.

The setting is a tīrtha-māhātmya chapter of Nāgarakhaṇḍa; the shloka emphasizes the principle of worship rather than naming the locale.

Pūjā of Harapriyā (the Goddess) using sand as the offering/substitute material.