Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 12

ददौ कन्यां सुदुःखार्तामश्रुपूर्णेक्षणां स्थिताम् । सन्निधौ वह्निविप्राणां तदा तेन विवाहिता

dadau kanyāṃ suduḥkhārtāmaśrupūrṇekṣaṇāṃ sthitām | sannidhau vahniviprāṇāṃ tadā tena vivāhitā

เขามอบหญิงสาวผู้มีความโศกเศร้าอย่างยิ่ง ยืนอยู่ด้วยดวงตาที่เต็มไปด้วยน้ำตา ต่อหน้าไฟศักดิ์สิทธิ์และเหล่าพราหมณ์ นางจึงถูกจับแต่งงานโดยเขา

ददौgave
ददौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect); प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कन्याम्the girl (daughter)
कन्याम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सुदुःखार्ताम्greatly distressed with sorrow
सुदुःखार्ताम्:
Karman (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + दुःख (प्रातिपदिक) + आर्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (अत्यन्त-दुःखेन आर्ता)
अश्रुपूर्णेक्षणाम्with eyes filled with tears
अश्रुपूर्णेक्षणाम्:
Karman (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअश्रु (प्रातिपदिक) + पूर्ण (प्रातिपदिक) + ईक्षण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः/कर्मधारय-समासः (अश्रुभिः पूर्णे ईक्षणे यस्याः)
स्थिताम्standing, remaining
स्थिताम्:
Karman (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (past participle)
सन्निधौin the presence
सन्निधौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसन्निधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
वह्निविप्राणाम्of the fire(s) and the Brahmins
वह्निविप्राणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवह्नि (प्रातिपदिक) + विप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति (6th case), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (वह्नयः च विप्राः च)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण-काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
तेनby him
तेन:
Karana (Agent-instrument in passive/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
विवाहिताwas married
विवाहिता:
Karta (Subject in passive/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि + वह् (धातु) → विवाहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle)

Sūta (contextual continuation)

Listener: dvija-sattamāḥ (assembled brāhmaṇas/sages)

Scene: Wedding scene before the sacred fire: the maiden stands with tear-filled eyes, head slightly bowed; brāhmaṇas chant; the groom/guardian proceeds despite her sorrow; flames illuminate faces, highlighting moral dissonance.

S
Sacred Fire (Vahni/Agni)
B
Brāhmaṇas (Vipra)
M
Maiden (Kanyā)

FAQs

Even when ritual forms are present (Agni, brāhmaṇas), dharma is compromised if compassion and consent are violated.

No specific tīrtha is named in this verse; the tīrtha-māhātmya frame remains in the chapter background.

Marriage performed in the presence of Agni and brāhmaṇas—core markers of the vivāha saṃskāra.