Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 11

सूत उवाच । तस्माच्च वित्तलोभेन क्षत्रियो द्विजसत्तमाः । विवाहं कारयामास तत्क्षणादेव स द्विजाः

sūta uvāca | tasmācca vittalobhena kṣatriyo dvijasattamāḥ | vivāhaṃ kārayāmāsa tatkṣaṇādeva sa dvijāḥ

พระสูตะกล่าวว่า: "ดูก่อนพราหมณ์ผู้ประเสริฐ กษัตริย์ผู้นั้น ด้วยความโลภในทรัพย์สิน จึงจัดให้มีการแต่งงานขึ้นทันที ในชั่วขณะนั้นเอง"

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect); प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक निपात (conjunction)
वित्तलोभेनdue to greed for wealth
वित्तलोभेन:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootवित्त (प्रातिपदिक) + लोभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, एकवचन; हेतौ/करणे; षष्ठी-तत्पुरुषः (vittasya lobhaḥ)
क्षत्रियःthe Kṣatriya
क्षत्रियः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षत्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
द्विजसत्तमाःthe best of the twice-born (Brahmins)
द्विजसत्तमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः (श्रेष्ठा द्विजाः)
विवाहम्marriage
विवाहम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविवाह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कारयामासcaused (it) to be performed
कारयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कारय (णिच् causative)
Formलिट्-लकार (Perfect); प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (causative: ‘caused to be done’)
तत्क्षणात्from that very moment, immediately
तत्क्षणात्:
Adhikarana (Time-from/अपादान-काल)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + क्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभाववत् अर्थः—‘तस्मिन् क्षणे’/‘ततः क्षणात्’ (immediately)
एवindeed, just
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक निपात (emphatic particle)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
द्विजाःthe Brahmins
द्विजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa/Sūta narrator)

Listener: dvija-sattamāḥ (assembled brāhmaṇas/sages)

Scene: Sūta as narrator in a forest-assembly (naimiṣa-like setting), gesturing as he recounts the Kṣatriya’s greed; a vignette inset shows a hurried wedding being arranged.

S
Sūta
K
Kṣatriya
D
Dvija (brāhmaṇa/officiant)

FAQs

Greed (lobha) can corrupt dharmic rites; the narrator highlights the danger of choosing profit over propriety.

The verse is within a tīrtha-māhātmya chapter but focuses on the ethical narrative rather than naming the place.

The performance of vivāha is mentioned; the critique is that it was rushed and motivated by wealth.