Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 11

ऋषय ऊचुः । त्वयासूत तथाऽस्माकं चक्रपाणिश्च यः स्थितः । नाख्यातः स कथं तत्र विस्मृतः किं वदस्व नः । कस्मिन्काले विशेषेण स द्रष्टव्यो मनीषिभिः

ṛṣaya ūcuḥ | tvayāsūta tathā'smākaṃ cakrapāṇiśca yaḥ sthitaḥ | nākhyātaḥ sa kathaṃ tatra vismṛtaḥ kiṃ vadasva naḥ | kasminkāle viśeṣeṇa sa draṣṭavyo manīṣibhiḥ

เหล่าฤๅษีกล่าวว่า: “โอ้สุทา ท่านกล่าวมาแล้วดังนี้ แต่ยังมิได้พรรณนาพระผู้ทรงจักร (จักรปาณี) ผู้สถิตอยู่ ณ ที่นั้นเพื่อพวกเรา เหตุใดจึงมิได้เอ่ยนาม—จงบอกแก่เราเถิด และในกาลอันใดโดยเฉพาะ บัณฑิตพึงได้เฝ้าดูพระองค์?”

ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
सूतO Sūta
सूत:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
तथाthus/also
तथा:
Avyaya (Modifier/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)
अस्माकम्of us
अस्माकम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
चक्रपाणिःCakrapāṇi (Vishnu, ‘one with discus in hand’)
चक्रपाणिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचक्र + पाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
and
:
Avyaya (Connector/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय-बोधक (conjunction)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
स्थितःis situated/has remained
स्थितः:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोग-सामर्थ्य
not
:
Avyaya (Negation/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध (negation particle)
आख्यातःtold/declared
आख्यातः:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सःhe/that (one)
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कथम्how
कथम्:
Avyaya (Question/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय, प्रश्नार्थक क्रियाविशेषण (interrogative adverb)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (locative adverb)
विस्मृतःforgotten
विस्मृतः:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-स्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; प्रश्नार्थक
वदस्वtell/say
वदस्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
नःto us
नः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी/षष्ठी-रूप (Dative/4th or Genitive/6th enclitic), बहुवचन-अर्थ (to us/of us)
कस्मिन्in which
कस्मिन्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; प्रश्नार्थक
कालेtime
काले:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
विशेषेणespecially
विशेषेण:
Avyaya (Manner/अव्ययवत्)
TypeIndeclinable
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (adverbial instrumental)
सःhe/that (one)
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
द्रष्टव्यःis to be seen
द्रष्टव्यः:
Kriya (Obligation/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + तव्यत् (कृदन्त)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/future passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मनीषिभिःby the wise
मनीषिभिः:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootमनीषिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन

Ṛṣis (Sages)

Tirtha: Cakrapāṇi-sthāna (within the narrated kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis

Scene: A circle of ṛṣis seated in a forest hermitage or on a riverbank, addressing Sūta with palms joined, asking about the unseen Cakrapāṇi and the auspicious time for his darśana.

S
Sūta
C
Cakrapāṇi

FAQs

Pilgrimage is not only about place but also proper guidance—knowing the deity, the rite, and the auspicious time.

The tīrtha of Adhyāya 152, where Cakrapāṇi is said to be present and worthy of special darśana.

The sages ask for the prescribed time (kāla-viśeṣa) for darśana; the instruction is given in the following verses.