Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 47

त्वया नाथेन मे ब्रह्मन्संस्थितेनाऽपि शत्रुभिः । बलाच्च यद्धृतं राज्यं मन्द भाग्यस्य सांप्रतम्

tvayā nāthena me brahmansaṃsthitenā'pi śatrubhiḥ | balācca yaddhṛtaṃ rājyaṃ manda bhāgyasya sāṃpratam

โอ้พราหมณ์ แม้ท่านจะทรงเป็นนาถและผู้คุ้มครองของข้าพเจ้าอยู่ แต่ศัตรูกลับยึดราชอาณาจักรของข้าพเจ้าด้วยกำลัง บัดนี้ชะตาอันอาภัพของข้าพเจ้าเป็นเช่นนี้

त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; Masculine/Feminine/Neuter (pronoun)
नाथेनby (my) lord/protector
नाथेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, एकवचन
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन (enclitic)
ब्रह्मन्O Brahmin (sage)
ब्रह्मन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
संस्थितेनbeing present/standing (by you who are present)
संस्थितेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootसंस्थित (स्था √स्था धातु; क्त-प्रत्यय, कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
अपिeven/although
अपि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
शत्रुभिःby enemies
शत्रुभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
बलात्by force
बलात्:
Hetu/Apadana (Cause/Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; अव्ययीभावार्थे (ablatival: 'by force')
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
यत्which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (relative pronoun; agrees with 'राज्यम्')
हृतम्taken away
हृतम्:
Karma (Object complement/कर्म)
TypeAdjective
Rootहृत (हृ √हृ धातु; क्त-प्रत्यय, कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मन्दpoor/weak
मन्द:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifies 'भाग्यस्य' implied possessor)
भाग्यस्यof (my) fortune
भाग्यस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभाग्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
साम्प्रतम्now/at present
साम्प्रतम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसाम्प्रतम् (अव्यय/प्रातिपदिक-नपुंसक)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time)

Suratha (addressing Vasiṣṭha)

Scene: A dispossessed king, unarmed and humbled, speaks to a seated brahmarṣi (Vasiṣṭha), hands folded, with a faint suggestion of a lost palace in the distance and looming hostile banners.

S
Suratha
V
Vasiṣṭha (implied)
Ś
Śatrus (enemies)

FAQs

Worldly power is unstable; dharmic recourse through guru-guidance and devotion is the Purāṇic response to misfortune.

Not specified in this verse; it is part of a larger tīrtha-mahātmya narrative arc.

None in this line; it introduces the problem that a subsequent rite, vow, or pilgrimage typically resolves.