Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 56

नष्टं सर्वं हरौ याते वनं शून्यं विलोक्य सा । वृंदा प्राह सखीं प्राप्य जिह्मं तद्विष्णुना कृतम्

naṣṭaṃ sarvaṃ harau yāte vanaṃ śūnyaṃ vilokya sā | vṛṃdā prāha sakhīṃ prāpya jihmaṃ tadviṣṇunā kṛtam

ครั้นเมื่อพระหริเสด็จไป ทุกสิ่งก็พินาศ นางวฤนทาเห็นป่าร้างว่างเปล่า ครั้นพบสหายจึงกล่าวว่า “การคดเคี้ยวนี้ พระวิษณุทรงกระทำ”

नष्टम्destroyed, lost
नष्टम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootनष्ट (√नश् धातु; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle)
सर्वम्all, everything
सर्वम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
हरौin/with Hari (Vishnu)
हरौ:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण
यातेhaving gone
याते:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootयात (√या धातु; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (gone) — 'हरौ याते' इति सप्तमी-सम्बन्ध (locative absolute-like)
वनम्the forest
वनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
शून्यम्empty
शून्यम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशून्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
विलोक्यhaving seen
विलोक्य:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविलोक्य (√लोक् धातु; ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययीभाव/क्त्वान्त)
Formल्यप् (absolutive/gerund) — 'having seen'
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
वृंदाVr̥ndā
वृंदा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृंदा (प्रातिपदिक; नाम)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्राहsaid
प्राह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अह् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सखीम्(her) friend
सखीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसखी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्राप्यhaving reached/obtained
प्राप्य:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्राप्य (√आप्/√प्राप् धातु; ल्यप्-प्रत्ययान्त)
Formल्यप् (absolutive/gerund) — 'having obtained/reached'
जिह्मम्crooked, deceitful
जिह्मम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootजिह्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
तत्that
तत्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देशक (that)
विष्णुनाby Vishnu
विष्णुना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण/कर्तृ-निर्देश
कृतम्done, made
कृतम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeAdjective
Rootकृत (√कृ धातु; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (done/made)

Narrator (with Vṛndā’s quoted speech)

Scene: A deserted forest after Hari’s departure; Vṛndā meets a confidante and, with grief and indignation, points to Viṣṇu’s ‘crooked’ act; the atmosphere is emptied of birdsong, with fallen leaves and dim light.

V
Vṛndā
V
Viṣṇu
H
Hari

FAQs

Even divine narratives stress that deceit (jihmatā) is adharma and leads to grief, underscoring truthfulness as a pillar of dharma.

Not specified in this verse; it is a narrative bridge within a tīrtha-māhātmya chapter.

None.