Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 55

इति शप्तस्तथा विष्णुर्जगामादृश्यतां क्षणात् । सा चित्रशालापर्यंकः स च तेऽथप्लवंगमाः

iti śaptastathā viṣṇurjagāmādṛśyatāṃ kṣaṇāt | sā citraśālāparyaṃkaḥ sa ca te'thaplavaṃgamāḥ

ครั้นถูกสาปดังนั้น พระวิษณุก็อันตรธานหายไปในชั่วขณะ และท้องพระโรงอันวิจิตรพร้อมตั่งบรรทม—รวมทั้งบริวารเหล่านั้น—ก็อันตรธานไปในกาลต่อมา

इतिthus
इति:
Vākyopasaṃhāra (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative)
शप्तःcursed
शप्तः:
Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement)
TypeAdjective
Rootशप् (धातु) → शप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (विष्णुः)
तथाthen
तथा:
Kriyā-viśeṣaṇa (Discourse link)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formतद्वत्-अव्यय (then/so)
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
जगामwent
जगाम:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अदृश्यताम्to invisibility
अदृश्यताम्:
Karman (Goal/state as object)
TypeNoun
Rootअदृश्यता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; गत्यर्थक्रियायाः कर्म (to a state)
क्षणात्in an instant
क्षणात्:
Apādāna (Source/time-from)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चित्रशालापर्यंकःthe couch in the painted hall
चित्रशालापर्यंकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचित्र + शाला + पर्यंक (प्रातिपदिक); समासः
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (चित्रायाः शालायाः पर्यंकः)
सःhe/that
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
तेyour/of you
ते:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यम-पुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (Genitive) एकवचन / प्रथमा (Nom.) बहुवचन—अत्र संदिग्ध; सन्दर्भे ‘ते’ = ‘तव/तवाः’ (your) अधिकयुक्तम्
अथthen
अथ:
Kriyā-viśeṣaṇa (Discourse link)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)
प्लवंगमाःmonkeys
प्लवंगमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्लवंगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Narrator (contextual narrative voice within Nāgarakhaṇḍa)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: Rājā (unnamed)

Scene: After being cursed, Viṣṇu vanishes instantly; the ornate hall, couch, and attendants also dissolve—like a dream evaporating.

V
Viṣṇu
V
Vṛndā

FAQs

Adharma triggers immediate withdrawal of grace; māyā-built splendour is impermanent and vanishes when truth asserts itself.

The chapter belongs to a tīrtha-māhātmya section, but this verse is narrative (not a direct tīrtha-glorification line) and does not name the site.

None in this verse.