Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 47

शुक उवाच । संस्कारैराप्यते मुक्तिर्यदि कर्म शुभं विना । पाखंडिनोऽपि यास्यंति तन्मुक्तिं व्रतधारिणः

śuka uvāca | saṃskārairāpyate muktiryadi karma śubhaṃ vinā | pākhaṃḍino'pi yāsyaṃti tanmuktiṃ vratadhāriṇaḥ

ศุกะกล่าวว่า: หากความหลุดพ้นจะได้มาเพียงด้วยสังสการ โดยปราศจากกรรมอันเป็นกุศลแล้ว แม้พวกหน้าซื่อใจคดก็จักถึงความหลุดพ้นนั้นได้ เพียงถือวัตรภายนอกเท่านั้น

शुकःŚuka
शुकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
संस्कारैःby sacraments/rites
संस्कारैः:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootसंस्कार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
आप्यतेis attained
आप्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive sense)
मुक्तिःliberation
मुक्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय (conditional particle)
कर्मaction/deed
कर्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; अत्र सामान्यतः 'कर्म (action)'
शुभम्good/auspicious
शुभम्:
Karma (Qualifier/कर्म)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म इति विशेष्यस्य विशेषणम्
विनाwithout
विना:
Apadana (Separation/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formअपादानार्थक-अव्यय/उपपद (preposition-like indeclinable: 'without', governs accusative)
पाखण्डिनःheretics/hypocrites
पाखण्डिनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपाखण्डिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअप्यर्थक-अव्यय (particle: 'even/also')
यास्यन्तिwill go/attain
यास्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
तत्that
तत्:
Karma (Qualifier/कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; मुक्तिम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्
मुक्तिम्liberation
मुक्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
व्रतधारिणःvow-observers
व्रतधारिणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक) + धारिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास ('holders of vows'); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

Śuka

Listener: Vyāsa

Scene: Śuka speaks sharply yet calmly, as if exposing a logical flaw: a contrast vignette may show a hypocrite with ostentatious vows in the background, while Śuka points to the heart (inner conduct).

Ś
Śuka

FAQs

External rites and vows are insufficient without inner and ethical righteousness (śubha karma).

No tīrtha is specified; the verse teaches discernment about liberation within the broader pilgrimage-literature setting.

It implicitly critiques relying only on saṃskāras and outward vratas, stressing the necessity of righteous conduct.