Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 46

व्यास उवाच । ब्राह्मणस्य गृहे जन्म पुण्यैः संप्राप्यते नृभिः । संस्कारान्यत्र संप्राप्य वेदोक्तान्मुनिराप्यते

vyāsa uvāca | brāhmaṇasya gṛhe janma puṇyaiḥ saṃprāpyate nṛbhiḥ | saṃskārānyatra saṃprāpya vedoktānmunirāpyate

วยาสกล่าวว่า: ด้วยบุญกุศลที่สั่งสม มนุษย์ย่อมได้เกิดในเรือนพราหมณ์ ที่นั่นเมื่อได้รับสังสการตามพระเวทแล้ว ย่อมบรรลุฐานะแห่งมุนี

व्यासःVyāsa
व्यासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
ब्राह्मणस्यof a brāhmaṇa
ब्राह्मणस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
गृहेin the house
गृहे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
जन्मbirth
जन्म:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पुण्यैःby merits
पुण्यैः:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
संप्राप्यतेis attained
संप्राप्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + आप् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive sense)
नृभिःby men
नृभिः:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
संस्कारान्sacraments/rites
संस्कारान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंस्कार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
यत्रwhere/wherein
यत्र:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (relative adverb: 'where/wherein')
संप्राप्यhaving obtained
संप्राप्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + आप् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), 'having attained/obtained'
वेदोक्तान्Veda-prescribed
वेदोक्तान्:
Karma (Qualifier of object/कर्म)
TypeAdjective
Rootवेद (प्रातिपदिक) + उक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास ('said in the Veda' = Veda-prescribed); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; संस्कारान् इति विशेष्यस्य विशेषणम्
मुनिःa sage
मुनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
आप्यतेis attained/obtained
आप्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive sense)

Vyāsa

Listener: Śuka

Scene: Vyāsa teaches with measured authority: a didactic scene of a guru explaining how puṇya yields noble birth and how Vedic saṃskāras shape one into a muni; students or Śuka listen.

V
Vyāsa
V
Veda

FAQs

Merit and proper Vedic formation (saṃskāras) support a life oriented toward wisdom and sagehood.

No named location appears in this verse; it frames dharma through birth, merit, and Vedic sacraments within the Mahātmya narrative.

Receiving Veda-prescribed saṃskāras (life-cycle rites) is presented as essential religious formation.