Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 19

एतदेव कृतं नाम धर्मराजाख्यमुत्तमम् । त्वया च सममित्रस्य समशस्त्रोर्महात्मनः

etadeva kṛtaṃ nāma dharmarājākhyamuttamam | tvayā ca samamitrasya samaśastrormahātmanaḥ

ระเบียบนี้เอง—อันเป็นตำแหน่งอันประเสริฐที่เรียกว่า ‘ธรรมราช’—ท่านได้สถาปนาไว้เพื่อมหาตมะผู้นั้น ผู้มีมิตรภาพเสมอภาค และมีอำนาจแห่งทัณฑะเสมอกันต่อสรรพสัตว์

एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'this'
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (indeed)
कृतम्done
कृतम्:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formकृदन्त; क्त (PPP) नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'done/made'
नामindeed/namely
नाम:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/खल्वर्थे निपात (particle: 'indeed/forsooth'; also used as 'namely')
धर्मराज-आख्यम्called Dharmarāja
धर्मराज-आख्यम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootधर्मराज (प्रातिपदिक) + आख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः: 'named Dharmarāja'
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'excellent'
त्वयाby you
त्वया:
Karaṇa (Instrument/Agent/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया, एकवचन; 'by you'
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
सम-मित्रस्यof the impartial friend
सम-मित्रस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक) + मित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी, एकवचन; कर्मधारयः: 'equal-friend' (one whose friendship is impartial/equal)
सम-शस्त्रोःof the one with equal arms (impartial)
सम-शस्त्रोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक) + शस्त्रिन्/शस्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी, एकवचन; कर्मधारयः; रूपम् 'शस्त्रोः' इति षष्ठी-एकवचन (irregular/poetic); अर्थः: 'of one with equal weapons/arms (impartial in arms)'
महात्मनःof the great-souled one
महात्मनः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी, एकवचन; 'of the great-souled one'

Indra (Śatakratu)

Listener: Brahmā

Scene: Brahmā is shown as institutor of the Dharmarāja office; Yama stands with an equalizing staff/rod symbolizing impartial punishment; Indra acknowledges the arrangement, devas witness the decree.

I
Indra
B
Brahmā
Y
Yama (Dharmarāja)

FAQs

True justice is impartial—equal regard and equal correction for all—rooted in dharma rather than personal preference.

No tīrtha is referenced in this verse.

None.