Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 18

अवश्यमेव मर्त्ये च मनुष्याः समये स्थिताः । बाल्ये वा यौवने वाथ वार्धक्ये वा पितामह । संहर्तव्या न संदेहो नाकाले च कथंचन

avaśyameva martye ca manuṣyāḥ samaye sthitāḥ | bālye vā yauvane vātha vārdhakye vā pitāmaha | saṃhartavyā na saṃdeho nākāle ca kathaṃcana

ในโลกมรรตยะ มนุษย์ทั้งหลายตั้งอยู่ภายใต้กฎแห่งกาลที่กำหนดไว้—จะเป็นวัยเด็ก วัยหนุ่ม หรือวัยชรา โอ้ปิตามหะ ย่อมต้องถูกรวบรวมไปตามกาลแน่นอน; แต่ไม่พึงเป็นไปในยามอันไม่ถึงกาลโดยประการใดๆ

अवश्यम्necessarily
अवश्यम्:
Sambandha (Modal adjunct/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअवश्यम् (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक क्रियाविशेषण (adverb: 'necessarily')
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (indeed)
मर्त्येin the mortal realm
मर्त्ये:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन; 'in the mortal world/among mortals'
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
मनुष्याःhumans
मनुष्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमनुष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन
समयेat the (proper) time
समये:
Adhikaraṇa (Time locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन; 'at the proper time'
स्थिताःare placed/are destined
स्थिताः:
Kriyā (Predicative/क्रिया)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु)
Formकृदन्त; क्त (PPP) पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'situated/placed'
बाल्येin childhood
बाल्ये:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootबाल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन; 'in childhood'
वाor
वा:
Sambandha (Alternative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक (or)
यौवनेin youth
यौवने:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयौवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन; 'in youth'
वाor
वा:
Sambandha (Alternative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक (or)
अथthen/also
अथ:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तर/समुच्चयार्थक (then/and also)
वार्धक्येin old age
वार्धक्ये:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवार्धक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन; 'in old age'
वाor
वा:
Sambandha (Alternative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक (or)
पितामहO grandsire
पितामह:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; संबोधन, एकवचन; 'O grandsire'
संहर्तव्याःmust be taken away (die)
संहर्तव्याः:
Kriyā (Obligation predicate/क्रिया)
TypeAdjective
Rootसम्-हृ (धातु)
Formकृदन्त; तव्यत् (gerundive/future passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'to be taken away/destroyed'
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
संदेहःdoubt
संदेहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; 'doubt'
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
अकालेat the wrong time
अकाले:
Adhikaraṇa (Time locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन; 'at an improper time'
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
कथंचनin any way (at all)
कथंचन:
Sambandha (Manner adjunct/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथंचन (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक/निषेधसह (in any way/at all)

Indra (Śatakratu)

Listener: Brahmā (Pitāmaha)

Scene: Indra (or speaker) states the law of time before Brahmā: humans in childhood, youth, or old age are taken at their appointed time; a symbolic backdrop shows the three life stages as vignettes under a wheel of Time.

I
Indra
B
Brahmā (Pitāmaha)

FAQs

Life and death are governed by kāla (right timing); dharma is upheld when actions align with the ordained order, avoiding arbitrary harm.

No site is identified in this verse; it articulates a dharmic principle within the Māhātmya narrative.

None.