Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 77

त्वया पतिव्रते सूर्यो यन्निषिद्धो न तत्कृतम् । शुभं यतो हताः सर्वा भूतले शोभनाः क्रियाः

tvayā pativrate sūryo yanniṣiddho na tatkṛtam | śubhaṃ yato hatāḥ sarvā bhūtale śobhanāḥ kriyāḥ

โอ้ปติวรตา เพราะท่านห้ามพระสุริยะไว้ เขาจึงมิได้ขึ้น; ด้วยเหตุนั้น พิธีกรรมอันเป็นมงคลและงดงามทั้งปวงบนแผ่นดินจึงเสื่อมสูญไป

त्वयाby you
त्वया:
करण/कर्ता (Agent/Instrument)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
पतिव्रतेO devoted wife
पतिव्रते:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootपति + व्रत (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष), स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
कर्म (Object; of निषिद्धः)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यत्which, that (fact that)
यत्:
सम्बन्ध (Relative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (सम्बन्धसूचक)
निषिद्धःwas forbidden/restrained
निषिद्धः:
क्रिया-विशेषण/विधेय (Predicate)
TypeAdjective
Rootनिषिद्ध (प्रातिपदिक; नि√सिध्/√सिध्)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
not
:
निषेध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध
तत्that
तत्:
विशेष्य/विधेय (That act)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कृतम्done
कृतम्:
विधेय (Predicate)
TypeAdjective
Rootकृत (प्रातिपदिक; √कृ)
Formक्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (विधेय)
शुभम्good, auspicious (thing)
शुभम्:
विधेय/फल (Predicate/result)
TypeNoun
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (वाक्ये फल/गुणवाचक)
यतःbecause
यतः:
हेतु (Reason)
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय)
Formअव्यय, हेत्वर्थक (because/for)
हताःdestroyed, struck down
हताः:
विधेय (Predicate)
TypeAdjective
Rootहत (प्रातिपदिक; √हन्)
Formक्त-प्रत्ययान्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (क्रियाः इति विशेष्ये)
सर्वाःall
सर्वाः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
भूतलेon the earth
भूतले:
अधिकरण (Location)
TypeNoun
Rootभूतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
शोभनाःbeautiful, splendid
शोभनाः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootशोभन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
क्रियाःacts, rites
क्रियाः:
कर्ता/विषय (Subject/topic)
TypeNoun
Rootक्रिया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

Devas addressing Dīrghikā

Tirtha: Dīrghikā-kṣetra (implied)

Type: kshetra

Listener: Not specified

Scene: Devas plead: because Dīrghikā forbade Sūrya, sunrise has not occurred; consequently, auspicious rites on earth have ceased—an image of a world waiting in dim light.

D
Dīrghikā
S
Sūrya
D
Devas
K
Kriyāḥ (rites)

FAQs

Personal vows and spiritual power must be harmonized with loka-dharma; when cosmic rhythms pause, communal auspicious rites suffer.

The tīrtha-kathā context is Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya; this verse emphasizes ritual disruption rather than naming the site.

It broadly references “śobhanāḥ kriyāḥ” (auspicious rites) whose performance depends on the Sun’s regular rising.