Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 76

ततस्ते विबुधाः सर्वे गत्वा तत्क्षेत्रमुत्तमम् । प्रोचुस्तां दीर्घिकां वाक्यैर्मृदुभिः पुरतः स्थिताः

tataste vibudhāḥ sarve gatvā tatkṣetramuttamam | procustāṃ dīrghikāṃ vākyairmṛdubhiḥ purataḥ sthitāḥ

ครั้นแล้วเหล่าเทวะทั้งปวงได้ไปยังเขตศักดิ์สิทธิ์อันประเสริฐนั้น และยืนอยู่ต่อหน้านาง แล้วกล่าวกับสตรีนามทีรฆิกาด้วยวาจาอ่อนโยน

ततःthen
ततः:
काल/क्रम (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, तस्मात्/अनन्तरम्-अर्थ (then/thereupon)
तेthey
ते:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
विबुधाःthe gods, wise beings
विबुधाः:
कर्ता (Subject apposition)
TypeNoun
Rootविबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
गत्वाhaving gone
गत्वा:
पूर्वक्रिया (Prior action)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund), पूर्वकाले
तत्that
तत्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-विशेषण, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
क्षेत्रम्holy place/field
क्षेत्रम्:
कर्म (Object of motion)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
कर्म-विशेषण (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रोचुःthey said/spoke
प्रोचुः:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootप्र√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन
ताम्to her
ताम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
दीर्घिकाम्Dīrghikā (name)
दीर्घिकाम्:
कर्म (Apposition to ताम्)
TypeNoun
Rootदीर्घिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वाक्यैःwith words
वाक्यैः:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
मृदुभिःgentle, soft
मृदुभिः:
करण-विशेषण (Instrument qualifier)
TypeAdjective
Rootमृदु (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन (वाक्यैः सह विशेषणम्)
पुरतःin front
पुरतः:
अधिकरण (Location)
TypeIndeclinable
Rootपुरतः (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (in front)
स्थिताःstanding
स्थिताः:
कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootस्थित (प्रातिपदिक; √स्था)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

Narrator (Purāṇic narration within the chapter)

Tirtha: Dīrghikā-kṣetra (implied)

Type: kshetra

Listener: Not specified

Scene: A procession of devas arrives at an excellent sacred field, stands before Dīrghikā, and addresses her with gentle, conciliatory words.

V
Vibudhāḥ (Devas)
K
Kṣetra
D
Dīrghikā

FAQs

Sacred places (kṣetra) become stages where dharma is negotiated and restored through humility and right speech.

An “excellent kṣetra” is referenced, indicating a sanctified locale within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya; the verse does not provide the kṣetra’s name.

None; it describes the devas’ approach to Dīrghikā with conciliatory speech.