Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 78

तस्मादुद्गच्छतु प्राज्ञे त्वद्वाक्यात्तीक्ष्णदीधितिः । यज्ञक्रिया विशेषेण येन वर्तंति भूतले

tasmādudgacchatu prājñe tvadvākyāttīkṣṇadīdhitiḥ | yajñakriyā viśeṣeṇa yena vartaṃti bhūtale

เพราะฉะนั้น โอ สตรีผู้มีปัญญา ขอให้พระอาทิตย์ผู้มีรัศมีคมกล้าทรงอุทัยด้วยวาจาของท่าน เพื่อให้พิธียัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ดำเนินอยู่บนแผ่นดินต่อไป

तस्मात्therefore, from that
तस्मात्:
Hetu/Reason (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (तस्मात्-प्रयोगः), अपादानार्थक-निपातवत्; from that/therefore
उद्गच्छतुlet (it) arise/go forth
उद्गच्छतु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउद्+गम् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थक), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘let (it) go forth/ arise’
प्राज्ञेO wise one
प्राज्ञे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्राज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; संबोधन-प्रायः (O wise one)
त्वत्your
त्वत्:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; ‘of you/your’ (समासपूर्वपद-रूपेण)
वाक्यात्from (your) words
वाक्यात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान ‘from the statement/words’
तीक्ष्णदीधितिःthe sharp radiance
तीक्ष्णदीधितिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतीक्ष्ण + दीधिति (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्मधारयः ‘तीक्ष्णा दीधितिः’
यज्ञक्रियाthe ritual act of sacrifice
यज्ञक्रिया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयज्ञ + क्रिया (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘यज्ञस्य क्रिया’
विशेषेणespecially
विशेषेण:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; क्रियाविशेषण-प्रयोगः ‘especially’
येनby which
येन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण ‘by which’
वर्तन्तिthey proceed/exist
वर्तन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद; ‘they exist/continue’
भूतलेon the earth
भूतले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण ‘on the earth’

Devas addressing Dīrghikā

Listener: A ‘prājñā’ woman (pativratā figure)

Scene: A circle of devas beseech a pativratā/wise woman; at her utterance, the Sun with sharp rays begins to rise, illuminating an altar where yajña fires are about to be rekindled; the earth below shows paused ritual activity awaiting dawn.

D
Dīrghikā
S
Sūrya (tīkṣṇa-dīdhiti)
Y
Yajña-kriyā
B
Bhūtala

FAQs

Wisdom and virtue should serve the world: spiritual authority is best expressed by restoring the conditions for dharma and yajña to thrive.

The verse sits within a tīrtha-māhātmya chapter of the Nāgarakhaṇḍa; it implies a sacred setting (kṣetra) but does not name it here.

It highlights the continuation of yajña-kriyā (sacrificial ritual activity) as the key religious function enabled by the Sun’s rising.