Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 47

कस्मात्तस्यास्तिरस्कारं मम यच्छसि निष्ठुरम् । अज्ञातां मूढबुद्धिः सन्विशेषान्मानुषोद्भवाम्

kasmāttasyāstiraskāraṃ mama yacchasi niṣṭhuram | ajñātāṃ mūḍhabuddhiḥ sanviśeṣānmānuṣodbhavām

เหตุไฉนท่านจึงเหยียดหยามข้าด้วยความโหดร้าย? ข้ายังเป็นผู้ที่ท่านมิได้รู้จัก และท่านผู้มีปัญญาหลงมัว ย่อมไม่รู้ความแตกต่างอันควรตามธรรมแห่งความประพฤติของมนุษย์

kasmātfrom what cause? why?
kasmāt:
Hetu/Apādāna (Cause/Source)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/अपादान), एकवचन; प्रश्नार्थक सर्वनाम
tasyāḥof her
tasyāḥ:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/सम्बन्ध), एकवचन
tiraskāramdisrespect, contempt
tiraskāram:
Karma (Object)
TypeNoun
Roottiraskāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/कर्म), एकवचन
mamato me / of me
mama:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/सम्बन्ध), एकवचन; उत्तमपुरुष-प्रयोग
yacchasiyou give / you bestow
yacchasi:
Kriyā (Action)
TypeVerb
Rootyam (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
niṣṭhuramharsh, cruel
niṣṭhuram:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootniṣṭhura (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (tiraskāram इति)
ajñātāmunknown, unrecognized
ajñātām:
Karma/Viśeṣaṇa (Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootajñāta (कृदन्त-प्रातिपदिक; √jñā + नक्त/क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (स्त्री-प्रति)
mūḍha-buddhiḥone of deluded intellect
mūḍha-buddhiḥ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootmūḍha (कृदन्त; √muh + क्त) + buddhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/कर्ता), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मूढा बुद्धिः यस्य)
sanbeing
san:
Karta (Subject—participial)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (present participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘being’
viśeṣātbecause of (some) distinction
viśeṣāt:
Hetu/Apādāna (Cause/Source)
TypeNoun
Rootviśeṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; हेत्वर्थे (because of)
mānuṣa-udbhavāmborn of a human (origin)
mānuṣa-udbhavām:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootmānuṣa (प्रातिपदिक) + udbhava (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (मानुषात् उद्भवा)

Dīrghikā

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis/śaunaka-group (typical frame; not stated in verse)

Scene: A tense confrontation: a wronged ascetic or brāhmaṇa figure rebukes a woman for contempt; gestures of accusation and moral admonition dominate the scene.

D
Dīrghikā
M
Māṇḍavya

FAQs

Dharma includes restraint in speech—contempt without understanding is portrayed as a moral failure.

The moral teaching is delivered within the Hāṭakeśvara-kṣetra narrative context of the Tīrthamāhātmya.

None; the verse focuses on ethical conduct (ācāra) and the impropriety of harsh judgment.