Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 29

सूत उवाच । ततस्तस्याः कुमार्याः स पाणिं जग्राह दक्षिणम् । गृह्योक्तेन विधानेन देवाग्निगुरुसंनिधौ

sūta uvāca | tatastasyāḥ kumāryāḥ sa pāṇiṃ jagrāha dakṣiṇam | gṛhyoktena vidhānena devāgnigurusaṃnidhau

สูตะกล่าวว่า ครั้นแล้วเขาจึงจับมือขวาของนาง ตามแบบพิธีที่กล่าวไว้ในคัมภีร์คฤหยะ ต่อหน้าทวยเทพ ไฟศักดิ์สิทธิ์ และอาจารย์

सूतःSūta (narrator)
सूतः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा (nominative)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ततःthen
ततः:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formदेश/कालवाचक-अव्यय (ablatival adverb: then/from that)
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, षष्ठी (genitive)
कुमार्याःof the maiden
कुमार्याः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootकुमारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, षष्ठी (genitive)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा (nominative)
पाणिम्hand
पाणिम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootपाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (accusative)
जग्राहtook, grasped
जग्राह:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
दक्षिणम्right (hand)
दक्षिणम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; पुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (accusative) — पाणिम् इति विशेष्य
गृह्योक्तेनas stated in the gṛhya (domestic ritual texts)
गृह्योक्तेन:
Karana (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootगृह्य (प्रातिपदिक) + उक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-तत्पुरुष (‘गृह्ये उक्तः’ = stated in the Gṛhya-sūtras); नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, एकवचन, तृतीया (instrumental)
विधानेनby the procedure
विधानेन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootविधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, तृतीया (instrumental)
देव-अग्नि-गुरु-संनिधौin the presence of the gods, fire, and the guru
देव-अग्नि-गुरु-संनिधौ:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + अग्नि (प्रातिपदिक) + गुरु (प्रातिपदिक) + संनिधि (प्रातिपदिक)
Formसमाहार/षष्ठी-तत्पुरुषसमास (देवानाम् अग्नेः गुरोः च संनिधिः); पुंलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी (locative)

Sūta (Lomaharṣaṇa/Sūta narrator)

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and sages

Scene: The groom takes the bride’s right hand (dakṣiṇa-pāṇi-grahaṇa) beside a blazing sacred fire; a guru sits nearby; subtle divine presences are suggested in the background.

A
Agni
D
Devas
G
Guru

FAQs

Sacred acts gain firmness when done with witnesses of dharma—Agni, devas, and guru—signifying accountability and sanctity.

No particular tīrtha is named in this verse; it frames the household rite that precedes the later tīrtha circuit.

Taking the right hand (dakṣiṇa-pāṇi-grahaṇa) according to gṛhya injunctions, with Agni and elders as witnesses.