Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5

तमुद्दिश्य सहस्रांशुं यज्जलं परिक्षिप्यते । सावित्रेण च मन्त्रेण तेषां तज्जायते फलम्

tamuddiśya sahasrāṃśuṃ yajjalaṃ parikṣipyate | sāvitreṇa ca mantreṇa teṣāṃ tajjāyate phalam

น้ำที่สาดถวายโดยมุ่งไปยังพระอาทิตย์ผู้มีพันรัศมี พร้อมสวดมนต์สāvitrī ย่อมบังเกิดผลบุญแก่ผู้นั้นทั้งหลาย

तम्him/that one
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; सर्वनाम
उद्दिश्यhaving aimed at / addressing
उद्दिश्य:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootud-√diś (दिश्) (कृदन्त; ल्यप्/त्वान्त)
Formअव्ययीभाव-प्रयोगः; ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund), ‘उद्दिश्य’ = having aimed at/with reference to
सहस्रांशुम्the Sun (thousand-rayed)
सहस्रांशुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsahasra-aṃśu (प्रातिपदिक; सहस्र + अंशु)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (सहस्राणि अंशवः यस्य)
यत्which
यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; सम्बन्धसूचक-यत् (relative pronoun)
जलम्water
जलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootjala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्
परिक्षिप्यतेis sprinkled/cast around
परिक्षिप्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpari-√kṣip (क्षिप्)
Formलट्-लकारः (Present), कर्मणि-प्रयोगः (Passive), प्रथम-पुरुषः (3rd), एकवचनम्
सावित्रेणwith the Sāvitra (Gāyatrī)
सावित्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootsāvitra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्; ‘सावित्र’ = relating to Savitṛ (Gāyatrī)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
मन्त्रेणwith a mantra
मन्त्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootmantra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), बहुवचनम्; सर्वनाम
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; सर्वनाम, ‘that’ (referring to the act/result)
जायतेarises/comes to be
जायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√jan (जन्)
Formलट्-लकारः (Present), आत्मनेपदम्, प्रथम-पुरुषः (3rd), एकवचनम्
फलम्fruit/result
फलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootphala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्

Deva (likely Śiva) speaking to Devī

Listener: Pārvatī / Surēśvarī (addressed as Devī, Queen of the Gods)

Scene: A brāhmaṇa at riverbank at dawn, hands cupped, casting a shining stream of water toward the rising Sun; the Sāvitrī mantra visualized as golden syllables around the solar disc.

S
Sūrya (Sahasrāṃśu)
S
Sāvitrī mantra (Gāyatrī)

FAQs

Mantra and intention (uddeśa) determine the fruit of an act; the verse emphasizes the power of Sāvitrī-linked solar worship within dharmic time.

The verse glorifies Sūrya-arghya practice rather than a named place; within Tīrthamāhātmya it supports the sanctity of water-offerings connected to sacred rivers like Gaṅgā.

Offering/sprinkling water toward the Sun (arghya-like act) accompanied by the Sāvitrī (Gāyatrī) mantra.