Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 19

सोऽपि सावज्ञमाज्ञाय तं भूपं कुपिताननः । तं च स्तंभं समुद्दिश्य ध्यात्वा तद्ब्रह्म शाश्वतम्

so'pi sāvajñamājñāya taṃ bhūpaṃ kupitānanaḥ | taṃ ca staṃbhaṃ samuddiśya dhyātvā tadbrahma śāśvatam

เขาเองเมื่อรู้ถึงการดูหมิ่นของพระราชา ก็มีพักตร์กรุ่นโกรธ แล้วตั้งจิตมุ่งไปยังเสานั้น พร้อมภาวนาถึงพรหมันอันนิรันดร์

saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
apialso
api:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय (also)
sāvajñamwith contempt
sāvajñam:
Kriya-vishesana (Manner)
TypeNoun
Rootsa-avajñā (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास: अवज्ञया सह/सावज्ञम् = contemptuously; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्रियाविशेषणवत्
ājñāyahaving understood
ājñāya:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootā-jñā (धातु) + ल्यप् (क्त्वा-सम)
Formल्यप्-प्रत्यय अव्ययकृदन्त (gerund): ‘आज्ञाय’ = having known/understood
tamthat
tam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
bhūpamking
bhūpam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbhūpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
kupita-ānanaḥwith an angry face
kupita-ānanaḥ:
Karta (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootkupita (प्रातिपदिक; from kup (धातु)+क्त) + ānana (प्रातिपदिक)
Formसमास: कुपितम् आननं यस्य (बहुव्रीहि-सम्भव) परन्तु रूपतः कर्मधारयवत्; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृविशेषण
tamthat
tam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (and)
staṃbhampillar
staṃbham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootstaṃbha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
samuddiśyahaving indicated/aimed at
samuddiśya:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootsam-ud-diś (धातु) + ल्यप्
Formल्यप्-प्रत्यय अव्ययकृदन्त (gerund): ‘समुद्दिश्य’ = having pointed out/aimed at
dhyātvāhaving meditated
dhyātvā:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootdhyai (धातु) + त्वा
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त: ‘ध्यात्वा’ = having meditated
tatthat
tat:
Karma (Qualifier)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-विशेषण, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; विशेषणं ‘ब्रह्म’
brahmaBrahman (the Absolute)
brahma:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
śāśvatameternal
śāśvatam:
Karma (Qualifier)
TypeAdjective
Rootśāśvata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणं ‘ब्रह्म’

Narrator (exact named speaker not in snippet)

Type: temple

Scene: The brāhmaṇa, face tightened with controlled anger, turns toward the pillar, closes his eyes or fixes a steady gaze, and enters meditation on the eternal Brahman; the court’s noise recedes.

K
King (bhūpa)
B
Brahman (brahma)
P
Pillar (staṃbha)

FAQs

Mantra and rite are grounded in inner concentration; dhyāna upon the Eternal empowers outward sacramental action.

No site is named in this verse; it builds the miracle narrative typical of Māhātmya sections.

Meditative focusing (dhyāna) as a precursor to a mantra-empowered act is implied.