Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 25

अथ तां स समालोक्य स्वां सुतां यौवनान्विताम् । हर्षेण महता युक्तां कांतयुक्तां विशेषतः । अब्रवीदद्य मे पुत्रि संजातं तपसः फलम्

atha tāṃ sa samālokya svāṃ sutāṃ yauvanānvitām | harṣeṇa mahatā yuktāṃ kāṃtayuktāṃ viśeṣataḥ | abravīdadya me putri saṃjātaṃ tapasaḥ phalam

ครั้นแล้วเขาแลเห็นธิดาของตนผู้ประกอบด้วยวัยเยาว์ เปี่ยมด้วยความยินดีใหญ่ และยิ่งนักส่องประกายด้วยรัศมีงาม เขาจึงกล่าวว่า “วันนี้ ลูกหญิงของพ่อ ผลแห่งตบะของพ่อได้บังเกิดแล้ว”

अथthen
अथ:
Prayojaka (Discourse marker/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (particle: then/thereupon)
ताम्her
ताम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया विभक्ति (her)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा विभक्ति (he)
समालोक्यhaving seen
समालोक्य:
Kriya (Non-finite verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-√लोक् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); ‘having looked at’
स्वाम्his own
स्वाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया विभक्ति (own)
सुताम्daughter
सुताम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया विभक्ति (daughter)
यौवनान्विताम्endowed with youth
यौवनान्विताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयौवन + अन्वित (प्रातिपदिक; √इ धातु with anu-?)
Formसमास: तृतीया-तत्पुरुष (यौवनेन अन्विता = endowed with youth); स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (agreeing with ‘सुताम्’)
हर्षेणwith joy
हर्षेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootहर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; तृतीया विभक्ति (with joy)
महताgreat
महता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; तृतीया विभक्ति (agreeing with ‘हर्षेण’: great)
युक्ताम्endowed
युक्ताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√युज् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle: endowed/connected); स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (agreeing with ‘सुताम्’)
कान्तयुक्ताम्endowed with beauty
कान्तयुक्ताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकान्त + युक्त (प्रातिपदिक; √युज् धातु)
Formसमास: तृतीया-तत्पुरुष (कान्तया/कान्तेन युक्ता = endowed with beauty/loveliness); स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/विशेषण (adverb: especially)
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत, imperfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद (he said)
अद्यtoday/now
अद्य:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb: today/now)
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; एकवचन; षष्ठी (enclitic: my)
पुत्रिO daughter
पुत्रि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपुत्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; एकवचन; सम्बोधन (vocative: O daughter)
संजातम्has arisen
संजातम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-√जन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle: arisen/come about); नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (agreeing with ‘फलम्’)
तपसःof austerity
तपसः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; षष्ठी विभक्ति (genitive: of austerity)
फलम्fruit/result
फलम्:
Karta (Subject complement/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा विभक्ति (fruit/result)

The father/king (addressing his daughter)

Scene: The father beholds his daughter in youthful bloom, radiant and joyful; overwhelmed, he proclaims that today the fruit of his austerities has manifested.

T
Tapas (austerity)

FAQs

Austerity undertaken with faith matures into visible blessings, reinforcing the Purāṇic ideal that tapas yields dhārmic prosperity.

The narrative belongs to the Tīrthamāhātmya of a particular jalāśaya; the father links the boon to prior tapas connected with that sacred setting.

Tapas (austerity/penance) is the religious practice highlighted, though no specific vrata-steps are detailed in this verse.