Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 88

सापि कर्णोत्पला प्राप्य किंचित्पुण्यं जलाशयम् । तपस्तेपे प्रतिष्ठाप्य गौरीं श्रद्धासमन्विता

sāpi karṇotpalā prāpya kiṃcitpuṇyaṃ jalāśayam | tapastepe pratiṣṭhāpya gaurīṃ śraddhāsamanvitā

ส่วนนาง—กรโณตปลา—เมื่อไปถึงสระน้ำอันเป็นบุญกุศลแห่งหนึ่ง ก็ได้ทำการประดิษฐานพระแม่คาวรีไว้ที่นั่น และด้วยศรัทธาได้บำเพ็ญตบะ

साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक अव्यय (also/even)
कर्णोत्पलाKarṇotpalā (proper name)
कर्णोत्पला:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकर्ण + उत्पल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समास: कर्मधारय (कर्णे उत्पलमिव/कर्णोत्पल-नाम्नी)
प्राप्यhaving reached
प्राप्य:
Kriya-viseshana (पूर्वकालिक क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), धातु: प्र-आप्
किंचित्-पुण्यम्some (small) merit
किंचित्-पुण्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकिंचित् (अव्यय/सर्वनाम) + पुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समास: कर्मधारय (किंचित् = अल्पम्; अल्पं पुण्यम्)
जलाशयम्a reservoir/pond
जलाशयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजल + आशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समास: षष्ठी-तत्पुरुष (जलस्य आशयः)
तपःausterity
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तेपेperformed
तेपे:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
प्रतिष्ठाप्यhaving installed/established
प्रतिष्ठाप्य:
Kriya-viseshana (पूर्वकालिक क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootप्रति + स्था (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), धातु: प्रति-स्था (to स्थापित/establish)
गौरीम्Gaurī (Pārvatī)
गौरीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगौरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
श्रद्धा-समन्विताendowed with faith
श्रद्धा-समन्विता:
Karta (as subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootश्रद्धा (प्रातिपदिक) + समन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समास: तृतीया-तत्पुरुष (श्रद्धया समन्विता)

Narrator (contextual; within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya dialogue)

Tirtha: Puṇya-jalāśaya (unnamed) associated with Gartā-tīrtha/Hāṭakeśvara

Type: kund

Scene: Karṇotpalā reaches a serene reservoir with lotus blooms; she installs a small Gaurī image or icon on a clean platform, offers flowers and water, then undertakes austerities—seated near the water, eyes lowered, hands in japa.

K
Karṇotpalā
G
Gaurī (Pārvatī)
J
jalāśaya (holy pond)

FAQs

Faithful installation of the Divine Mother and disciplined tapas at a holy water-site are praised as powerful forms of devotion.

A “puṇya jalāśaya” (holy pond/reservoir) associated with the Hāṭakeśvara-kṣetra narrative is indicated.

Pratiṣṭhā (installation) of Gaurī and tapas (austerity) are mentioned.