Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 82

लोहजंघ उवाच । किमर्थं न गता यूयं मया मुक्ता द्विजोत्तमाः । नाहं किंचिद्ग्रहीष्यामि युष्मदीयं कथंचन । कुटुंबार्थं यतस्तस्माद्व्रजध्वं स्वेच्छयाऽधुना

lohajaṃgha uvāca | kimarthaṃ na gatā yūyaṃ mayā muktā dvijottamāḥ | nāhaṃ kiṃcidgrahīṣyāmi yuṣmadīyaṃ kathaṃcana | kuṭuṃbārthaṃ yatastasmādvrajadhvaṃ svecchayā'dhunā

โลหชังคะกล่าวว่า “โอ้พราหมณ์ผู้ประเสริฐ เหตุใดท่านทั้งหลายยังไม่ไป ทั้งที่ข้าได้ปล่อยท่านแล้ว? ข้าจะไม่เอาสิ่งใดของท่านไม่ว่ากรณีใด ๆ เพราะเป็นเพื่อครอบครัวของท่านทั้งหลาย บัดนี้จงไปตามปรารถนาเถิด”

लोहजङ्घःLohajaṅgha (proper name)
लोहजङ्घः:
Karta (Speaker/वक्ता)
TypeNoun
Rootलोह + जङ्घ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे; प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; कर्मधारयः (लोहवत् जङ्घा यस्य/लोहजङ्घः—नाम)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
किमर्थम्why/for what reason
किमर्थम्:
Kriya-viseshana (Interrogative adverb/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव/प्रश्नार्थ अव्यय; ‘किम् अर्थम्’ = for what reason?
not
:
Sambandha (Negation particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
गताःgone
गताः:
Kriya (Predicative/क्रिया-भाव)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्गे; प्रथमा, बहुवचन; ‘you have gone’ (predicate participle)
यूयम्you (all)
यूयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे; प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
मयाby me
मया:
Karta (Agent in passive sense/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे; तृतीया (3rd/करण/कर्ता), एकवचन
मुक्ताःreleased/freed
मुक्ताः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्गे; प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘released (by me)’
द्विजोत्तमाःO best of Brahmins
द्विजोत्तमाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे; प्रथमा (1st/सम्बोधन-प्राय), बहुवचन; सम्बोधनार्थे प्रथमा; ‘द्विजानाम् उत्तमाः’ (genitive-tatpurusha)
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे; प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
किञ्चित्anything
किञ्चित्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; अनिश्चित/अल्पार्थ (anything)
ग्रहीष्यामिI will take
ग्रहीष्यामि:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्/Future); उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
युष्मदीयम्yours
युष्मदीयम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootयुष्मद् + ईय (तद्धित-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे; द्वितीया (2nd), एकवचन; सम्बन्धवाचक विशेषण (belonging to you)
कथंचनin any manner (at all)
कथंचन:
Kriya-viseshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथंचन (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/निषेध-बल (in any way/at all)
कुटुम्बार्थम्for (my) family’s sake
कुटुम्बार्थम्:
Hetu (Purpose/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootकुटुम्ब + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव; द्वितीया-समासः ‘कुटुम्बस्य अर्थम्’ = for the sake of family
यतःsince
यतः:
Hetu (Cause marker/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ (since/because)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Therefore/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात् इति अव्ययीभूत-प्रयोगः; अपादानार्थ (therefore/from that reason)
व्रजध्वम्go
व्रजध्वम्:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootव्रज् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative); मध्यमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपदम्
स्वेच्छयाby your own will
स्वेच्छया:
Karana (Manner/करण)
TypeNoun
Rootस्व + इच्छा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे; तृतीया (3rd/करण), एकवचन; ‘स्वस्य इच्छा’ (genitive-tatpurusha)
अधुनाnow
अधुना:
Kriya-viseshana (Temporal adverb/कालवाचक)
TypeIndeclinable
Rootअधुना (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (now)

Lohajaṅgha

Type: kshetra

Listener: Audience within tīrtha-mahātmya frame (implied)

Scene: Lohajaṅgha, formerly a robber, now composed, gestures open-palmed as he tells the brāhmaṇas to go freely and assures he will take nothing; sages stand attentive.

L
Lohajaṅgha
D
dvijottamāḥ

FAQs

True repentance expresses itself as restraint and non-appropriation—refusing others’ wealth and honoring their duties.

This is within the narrative arc that leads to the sanctification and fame of Mukhārā Tīrtha.

No explicit rite; the verse emphasizes ethical conduct—non-taking (asteya) and respect for household obligations.