Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 83

मुनय ऊचुः । चिरकालाद्वयं प्राप्ताः पुनर्भ्रांत्वाऽत्र कानने । समाधिस्थेन न ज्ञातः कालोऽतीतस्त्वया बहु

munaya ūcuḥ | cirakālādvayaṃ prāptāḥ punarbhrāṃtvā'tra kānane | samādhisthena na jñātaḥ kālo'tītastvayā bahu

เหล่ามุนีกล่าวว่า “หลังจากเวลายาวนานยิ่งนัก เราจึงกลับมาถึงที่นี่อีก ครั้นพเนจรอยู่ในพนานี้อีกครั้ง เมื่อท่านดำรงในสมาธิ กาลเวลามากมายได้ล่วงไปโดยท่านมิได้รู้ตัว”

मुनयःthe sages
मुनयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे; प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect); प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
चिरकालात्after a long time/from long time
चिरकालात्:
Apadana (Source/starting point/अपादान)
TypeNoun
Rootचिरकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे; पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन
वयम्we
वयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे; प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
प्राप्ताःhave arrived
प्राप्ताः:
Kriya (Predicative/क्रिया-भाव)
TypeVerb
Rootप्र+आप् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्गे; प्रथमा, बहुवचन; ‘arrived’ (predicate participle)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-viseshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्ति (again)
भ्रान्त्वाhaving wandered
भ्रान्त्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootभ्रम् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund); पूर्वक्रिया (having wandered)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
काननेin the forest
कानने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकानन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे; सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
समाधिस्थेनwhile being in samādhi
समाधिस्थेन:
Karana (State/condition in which action occurred/करण)
TypeAdjective
Rootसमाधि + स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे; तृतीया (3rd/करण), एकवचन; ‘समाधौ स्थितेन’ (locative-tatpurusha); विशेषणम् (qualifying ‘tvayā’)
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
ज्ञातःwas known
ज्ञातः:
Kriya (Predicative/क्रिया-भाव)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्गे; प्रथमा, एकवचन; कर्मणि/भावे ‘was known’
कालःtime
कालः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे; प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
अतीतःpassed
अतीतः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootअति+इ (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्गे; प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘kālaḥ’)
त्वयाby you
त्वया:
Karta (Experiencer/agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे; तृतीया (3rd/करण/कर्ता), एकवचन
बहुmuch
बहु:
Kriya-viseshana (Degree/measure/परिमाण)
TypeIndeclinable
Rootबहु (प्रातिपदिक/अव्ययप्राय)
Formअव्ययप्रयोग; परिमाणवाचक (much/a lot)

The sages (Munis)

Type: kshetra

Listener: Audience within tīrtha-mahātmya frame (implied)

Scene: Sages explain calmly that they have returned after a long time and that much time passed while he remained in samādhi; the awakened man listens, absorbing the revelation.

M
munayaḥ
S
samādhi
K
kānana

FAQs

Deep contemplation alters one’s experience of time; worldly duration becomes secondary to inner absorption.

The forest setting is part of the chapter’s tīrtha-legend that ultimately extols Mukhārā Tīrtha.

None; the verse explains the effect of samādhi—loss of ordinary time-awareness.