Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 12

इन्द्र उवाच । हिरण्याक्षो महादैत्यः सुबाहुर्वक्र कन्धरः । त्रिशृंगो लोहिताक्षश्च पंचैतान्दारय प्रभो । हतैरेतैर्हतं सर्वं दानवानामसंशयम्

indra uvāca | hiraṇyākṣo mahādaityaḥ subāhurvakra kandharaḥ | triśṛṃgo lohitākṣaśca paṃcaitāndāraya prabho | hatairetairhataṃ sarvaṃ dānavānāmasaṃśayam

อินทร์ทูลว่า “หิรัณยากษะเป็นไทตยะผู้ยิ่งใหญ่ อีกทั้งสุพาหุ วักรกันธระ ตริศฤงคะ และโลหิตากษะ ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ขอทรงผ่าและทำลายทั้งห้านี้ เมื่อพวกเขาถูกสังหาร เหล่าทานวะทั้งปวงย่อมพินาศแน่นอน”

इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
हिरण्याक्षःHiraṇyākṣa
हिरण्याक्षः:
Karta (Subject in reported content/कर्ता)
TypeNoun
Rootहिरण्य (प्रातिपदिक) + अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्मधारय (हिरण्यवत् अक्षः यस्य/हिरण्याक्षः)
महादैत्यःa great demon
महादैत्यः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + दैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्मधारय (महान् दैत्यः)
सुबाहुःSubāhu
सुबाहुः:
Karta (Listed subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + बाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्मधारय (सुन्दरौ बाहू यस्य)
वक्रकन्धरःVakrakandhara
वक्रकन्धरः:
Karta (Listed subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवक्र (प्रातिपदिक) + कन्धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्मधारय (वक्रः कन्धरः यस्य)
त्रिशृंगःTriśṛṅga
त्रिशृंगः:
Karta (Listed subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + शृंग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; द्विगु (त्रीणि शृङ्गाणि यस्य)
लोहिताक्षःLohitākṣa
लोहिताक्षः:
Karta (Listed subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोहित (प्रातिपदिक) + अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्मधारय (लोहितम् अक्षि यस्य)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
पञ्चfive
पञ्च:
Karma (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या/अव्ययवत्)
Formसंख्यावाचक; अव्ययवत् प्रयोग; एतान् इति विशेषण
एतान्these (ones)
एतान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; बहुवचन
दारयtear/split (them)
दारय:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootदॄ (धातु)
Formलोट् (Imperative); मध्यमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
प्रभोO Lord
प्रभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन; एकवचन
हतैःby the slain (ones)
हतैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formकृदन्त; क्त (past passive participle) बहुवचन; तृतीया; पुंलिङ्ग/नपुंसक-सम्भव (अत्र पुंलिङ्गे)
एतैःby these
एतैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया; बहुवचन
हतम्is destroyed/slain
हतम्:
Kriya (Result state/क्रिया-फल)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formकृदन्त; क्त; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन (अत्र प्रथमा—वाक्ये विधेय)
सर्वम्all (of it)
सर्वम्:
Karta (Subject of passive/result/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
दानवानाम्of the Dānavas
दानवानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी; बहुवचन
असंशयम्without doubt
असंशयम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअसंशयम् (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक (certainly/without doubt)

Indra

Scene: Indra, hands joined, urgently names five daityas before Śiva; the named asuras appear as shadowy, looming figures in the background—Hiraṇyākṣa foremost—signaling the targets of divine ‘piercing’.

I
Indra
H
Hiraṇyākṣa
S
Subāhu
V
Vakrakandhara
T
Triśṛṅga
L
Lohitākṣa
D
Dānavas

FAQs

Dharma is safeguarded by confronting root causes of disorder; removing principal aggressors restores the wider moral and cosmic balance.

The verse continues the Gaṅgādvāra-centered episode; the tīrtha’s glory is implied through the divine audience and intervention it facilitates.

None explicitly; it is a narrative directive—Indra petitions Śiva for protection and decisive action.