Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 21

अवध्यः सर्वभूतानां मानुषाणां विशेषतः । मुक्त्वैकां योषितं तेन त्वमस्माभिर्विनिर्मिता

avadhyaḥ sarvabhūtānāṃ mānuṣāṇāṃ viśeṣataḥ | muktvaikāṃ yoṣitaṃ tena tvamasmābhirvinirmitā

เขาเป็นผู้ฆ่าไม่ตายต่อสรรพสัตว์ทั้งปวง—ยิ่งกว่านั้นต่อมนุษย์โดยเฉพาะ เว้นแต่สตรีเพียงผู้เดียว เขามิอาจถูกสังหารได้; เพราะเหตุนั้นเราจึงเนรมิตเจ้า

अवध्यःinvulnerable / not to be slain
अवध्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअवध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; विशेषण (qualifier)
सर्वभूतानाम्of all beings
सर्वभूतानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व-भूत (प्रातिपदिक; सर्व + भूत)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन; सम्बन्ध (of whom)
मानुषाणाम्of humans
मानुषाणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन; सम्बन्ध
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय; विशेष + तस्)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
मुक्त्वाhaving left/excepting
मुक्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having released/excepting’
एकाम्one (single)
एकाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषण
योषितम्a woman
योषितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयोषित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; कर्म
तेनby him/therefore
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; सर्वनाम
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
अस्माभिःby us
अस्माभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन
विनिर्मिताmade/created
विनिर्मिता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-निर्मा (धातु) / विनिर्मित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय; past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे विधेय (predicate)

Devas

Scene: A council of gods reveals the enemy’s boon: invincible to beings, especially men, except for one woman; the gods ‘fashion’/resolve the emergence of a feminine slayer as the destined remedy.

D
Devas
M
Mahiṣa (Dānava)
K
Kātyāyanī (Devī)

FAQs

Adharma’s seeming invincibility is limited; divine justice arises precisely through the ‘exception’ that restores balance.

This verse is mythic rationale within the Tīrtha-māhātmya frame; the Vindhya setting becomes explicit immediately afterward.

None; it explains the boon-condition that necessitates the Goddess’s manifestation.