Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 19

ततः प्रोवाच तान्सर्वान्संप्रहृष्टतनूरुहा । यदर्थं विबुधश्रेष्ठाः सृष्टा तद्ब्रूत मा चिरम्

tataḥ provāca tānsarvānsaṃprahṛṣṭatanūruhā | yadarthaṃ vibudhaśreṣṭhāḥ sṛṣṭā tadbrūta mā ciram

แล้วนางตรัสแก่ทุกองค์—ขนกายพองด้วยปีติ—ว่า “โอ้ผู้ประเสริฐในหมู่ทวยเทพ จงบอกเราโดยพลันเถิด ว่าเราถูกอุบัติขึ้นเพื่อกิจอันใด”

ततःthen
ततः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक (then)
प्रोवाचsaid/spoke
प्रोवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम; प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम (them)
सर्वान्all
सर्वान्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (तान्)
संप्रहृष्टतनूरुहाshe whose body-hairs bristled with joy
संप्रहृष्टतनूरुहा:
Visheshana (Subject-qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + प्रहृष्ट (कृदन्त; हृष् (धातु) + क्त) + तनूरुह (प्रातिपदिक); संप्रहृष्टतनूरुह (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि (यस्या तनूरुहाः संप्रहृष्टाः सा)
यत्what/that which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम; प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक (that which/what)
अर्थम्purpose
अर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रयोजनार्थ (purpose)
विबुधश्रेष्ठाःbest of the gods
विबुधश्रेष्ठाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविबुध + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक); विबुधश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय (विबुधाः एव श्रेष्ठाः)
सृष्टाःcreated
सृष्टाः:
Karta (Logical subject of passive/कर्ता)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (created)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम; प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (that)
ब्रूतtell (you all)
ब्रूत:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
माdo not
मा:
Sambandha (Prohibition/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (prohibitive particle: do not)
चिरम्for long / long time
चिरम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootचिर (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-द्वितीया एकवचन (adverbial accusative: long)

Kātyāyanī (Devī)

Type: kshetra

Listener: Dvija-uttama

Scene: Devī, thrilled with joy (romāñca), turns to the assembled devas and speaks with bright, commanding compassion, asking the reason for her creation; devas stand reverently, hands folded or holding offerings.

K
Kātyāyanī (Devī)
D
Devas (Vibudhas)

FAQs

Divine power manifests with intentionality: the Goddess asks the devas to state the dharmic mission clearly and promptly.

The chapter’s flow is toward the Vindhya region; this verse is part of the lead-in to that sacred setting.

None; it is a dialogue verse establishing the divine mission.