Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 18

कात्यायनी ततश्चक्रे भुजद्वादशकं तदा । जग्राह च द्रुतं तानि सुरास्त्राणि दिवौकसाम्

kātyāyanī tataścakre bhujadvādaśakaṃ tadā | jagrāha ca drutaṃ tāni surāstrāṇi divaukasām

แล้วกาตยายณีทรงสำแดงพระกรสิบสอง และทรงฉวยอาวุธทิพย์ของเหล่าเทวะ ผู้สถิตในสวรรค์นั้นไว้โดยฉับพลัน

कात्यायनीKātyāyanī (the goddess)
कात्यायनी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकात्यायनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ततःthen
ततः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/क्रमवाचक (then/from there)
चक्रेmade/created
चक्रे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
भुजद्वादशकम्a set of twelve arms
भुजद्वादशकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभुज + द्वादशक (प्रातिपदिक); भुजद्वादशक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भुजानां द्वादशकम् = set of twelve arms)
तदाat that time
तदा:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (at that time)
जग्राहtook/seized
जग्राह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलिट्-लकार (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootद्रुत (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-द्वितीया एकवचन (adverbial accusative: quickly)
तानिthose
तानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम; प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम (those)
सुरास्त्राणिthe gods' weapons
सुरास्त्राणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुर + अस्त्र (प्रातिपदिक); सुरास्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सुराणाम् अस्त्राणि)
दिवौकसाम्of the heavenly-dwellers (gods)
दिवौकसाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदिव् + ओकस् (प्रातिपदिक); दिवौकस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दिवि ओकः येषाम् = dwellers in heaven)

Narrator (contextual Purāṇic narration; specific speaker not explicit in this verse)

Type: kshetra

Listener: Dvija-uttama (implied continuing address)

Scene: Kātyāyanī suddenly manifests twelve arms like a blossoming halo of limbs, each hand swiftly grasping a celestial weapon; devas look on in awe as the arsenal becomes an icon.

K
Kātyāyanī (Devī)
D
Devas

FAQs

When dharma is threatened, the Divine Mother manifests the needed power and instruments to protect the worlds.

This passage serves as narrative groundwork for the Vindhya-focused sacred geography that follows in the chapter sequence.

No explicit ritual appears; the verse highlights the Goddess’s empowering for cosmic protection.