Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 18

पुरी परिवृता स्वप्ने मृगयूथैः समंततः । रोरूयमाणैरत्यर्थं मासेनैवोद्वसी भवेत्

purī parivṛtā svapne mṛgayūthaiḥ samaṃtataḥ | rorūyamāṇairatyarthaṃ māsenaivodvasī bhavet

หากในความฝันเห็นนครถูกฝูงสัตว์ป่าล้อมรอบทุกทิศ ส่งเสียงร้องครวญครางน่าสะพรึงกลัวแล้ว ภายในหนึ่งเดือนนครนั้นจักร้างผู้คนจนว่างเปล่า

पुरीthe city
पुरी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
परिवृताsurrounded
परिवृता:
Kriya-visheshana (Predicative participle/विशेषण)
TypeVerb
Root√वृत् (धातु) + परि- (उपसर्ग); क्त-प्रत्ययान्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘पुरी’ इति विशेषणभावे
स्वप्नेin a dream
स्वप्ने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वप्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
मृगयूथैःby herds of animals
मृगयूथैः:
Karana (Instrument/means/करण)
TypeNoun
Rootमृगयूथ (प्रातिपदिक) = मृग (प्रातिपदिक) + यूथ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
समन्ततःon all sides
समन्ततः:
Kriya-visheshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), सर्वतोभावे (on all sides)
रोरूयमाणैःhowling/crying
रोरूयमाणैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeVerb
Root√रु (धातु) (रोरूय-देशीय/देशिदेरिवेटिव) + शानच्-प्रत्यय (वर्तमान कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शानच् (Present middle participle), नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘मृगयूथैः’ इति विशेषण
अत्यर्थम्excessively
अत्यर्थम्:
Kriya-visheshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअत्यर्थम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), तीव्रार्थक (intensifier)
मासेनwithin a month
मासेन:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; कालपरिमाणे
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधारण
उद्वसीdeserted
उद्वसी:
Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootउद्वसिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भावे ‘निर्जन/उज्झित’ इत्यर्थे, (प्रयोगे भविष्यद्वाक्ये)
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Scene: A dreamlike vision: the city of Kāśī encircled by wild beasts in herds, mouths open in terrible cries; moonlit ghats and silhouettes of temples inside the ring of animals.

P
purī (city)
S
svapna (dream)
M
mṛgayūtha (herds of beasts)

FAQs

Collective fear and disorder are portrayed as karmic omens; rulers and citizens must restore dharma to prevent social collapse.

The narrative setting remains Kāśī; the verse uses the city as a sacred stage where dharma’s rise or fall becomes visible through omens.

None directly; it describes a svapna-utpāta (dream omen) prompting remedial action.