Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 6

गिरींद्रजागिरं श्रुत्वा गिरीश इति तत्त्ववित् । हित्वा हिमगिरिं प्राप्तो निजमानंदकाननम्

girīṃdrajāgiraṃ śrutvā girīśa iti tattvavit | hitvā himagiriṃ prāpto nijamānaṃdakānanam

ครั้นสดับเสียงเรียกของเจ้าแห่งภูผา ผู้รู้สัจจะคือพระศิวะผู้เป็นคิริศะ ก็ละหิมาลัยแล้วเสด็จสู่พนานันทน์ของพระองค์เอง คืออานันทวนะแห่งกาศี

गिरीन्द्रजागिरम्the proclamation/utterance of the lord of mountains
गिरीन्द्रजागिरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगिरीन्द्र + जागिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (गिरीन्द्रस्य जागिरम्)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया; धातुः—श्रु (to hear)
गिरीशःGiriśa (Śiva)
गिरीशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगिरीश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/निगमनार्थक अव्यय (quotative particle)
तत्त्ववित्knower of reality
तत्त्ववित्:
Karta (Apposition/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootतत्त्व + विद् (प्रातिपदिक; विद्-धातुजन्य)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (तत्त्वस्य वित् = तत्त्वज्ञः)
हित्वाhaving left
हित्वा:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootहा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive), धातुः—हा (to abandon)
हिमगिरिम्the Himālaya mountain
हिमगिरिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहिमगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय/तत्पुरुष (हिमः गिरिः)
प्राप्तःarrived/reached
प्राप्तः:
Karta (Predicate participle/कर्तृवाचक)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘having reached/arrived’
निजमानन्दकाननम्his own blissful forest-grove
निजमानन्दकाननम्:
Karma (Destination/object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिज + मानन्द + कानन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (निजं मानन्दकाननम्)

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa narration)

Tirtha: Ānandavana (within Kāśī/Avimukta)

Type: kshetra

Scene: Śiva, the mountain-lord, hearing a divine summons, turns from the snowy Himālaya and journeys toward Kāśī’s Ānandavana—lush, radiant, filled with sacred trees and subtle liṅga-presence—signaling a cosmic ‘homecoming’ into the city of liberation.

Ś
Śiva (Giriśa)
H
Himālaya (Himagiri)
Ā
Ānandavana (Kāśī)

FAQs

Kāśī (Ānandavana) is portrayed as Śiva’s own chosen abode, the natural seat of divine bliss and liberation.

Ānandavana—identified with the Kāśī-kṣetra (Vārāṇasī sacred region).

None explicitly; the verse focuses on Śiva’s movement to and residence in the sacred field.