Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 19

तत्यजे यैरियं काशी महाशीर्वादभूभिका । तेषां करतलान्मुक्तिः प्राप्तापि परितो गता

tatyaje yairiyaṃ kāśī mahāśīrvādabhūbhikā | teṣāṃ karatalānmuktiḥ prāptāpi parito gatā

ผู้ใดละทิ้งกาศีนี้—ผืนดินแห่งพรอันยิ่งใหญ่—จากฝ่ามือของผู้นั้น โมกษะที่แม้ได้มาแล้ว ก็หลุดลื่นกระจายไปทุกทิศ

तत्यजे(they) abandoned
तत्यजे:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद; (अत्र) “has been abandoned/was abandoned”
यैःby whom
यैः:
Karana (Agent-instrumental/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन (Plural); सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
इयम्this
इयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
काशीKāśī
काशी:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
महाशीर्वादभूभिका(the) great blessing-ground (source of great blessings)
महाशीर्वादभूभिका:
Karta (Predicate/appositional noun/कर्ता)
TypeNoun
Rootमह + आशीर्वाद + भूभिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); “महान् आशीर्वादः (यस्याः सा)” भावे कर्मधारय-प्रायः
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural)
करतलात्from the palm (of the hand)
करतलात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootकरतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन (Singular)
मुक्तिःliberation
मुक्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
प्राप्ताattained
प्राप्ता:
Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
अपिeven though
अपि:
Avyaya (Particle/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), “even/though”
परितःaway, all around
परितः:
Kriya-viseshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरितः (अव्यय)
Formउपसर्गार्थक-अव्यय/क्रियाविशेषण (adverb), “around/away”
गताwent away
गता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa narration, commonly Skanda to Agastya)

Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and ṛṣis

Scene: A symbolic image: a radiant jewel labeled ‘mukti’ rests on an open palm, but as the person turns away from Kāśī’s blessed ground, the jewel slips and scatters like light in the wind.

K
Kāśī
M
Mukti (liberation)

FAQs

Spiritual opportunity must be held with steadiness; abandoning a mokṣa-field like Kāśī is portrayed as letting liberation slip from one’s grasp.

Kāśī, praised as a land that itself embodies great benedictions.

None; it is an exhortation not to forsake Kāśī and the path to mukti it represents.