Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 58

पाशपाणिगणाध्यक्ष समीपे यः प्रपश्यति । चंडीश्वरं महालिंगं स याति परमां गतिम्

pāśapāṇigaṇādhyakṣa samīpe yaḥ prapaśyati | caṃḍīśvaraṃ mahāliṃgaṃ sa yāti paramāṃ gatim

ผู้ใดได้เห็นมหาลึงค์นามว่า จัณฑีศวร ซึ่งประดิษฐานใกล้ประมุขคณะคณะ (คณะคณ) ผู้ถือบ่วงในมือ ผู้นั้นย่อมบรรลุคติอันสูงสุด คือโมกษะ

पाशपाणिगणाध्यक्षO chief of the troop of Pāśapāṇi (Śiva’s attendants)
पाशपाणिगणाध्यक्ष:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपाश-पाणि-गण-अध्यक्ष (प्रातिपदिक; पाश + पाणि + गण + अध्यक्ष)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (षष्ठी-तत्पुरुषः) — ‘पाशपाणिनां गणस्य अध्यक्षः’
समीपेnear
समीपे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमीप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘near’
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम
प्रपश्यतिsees, beholds
प्रपश्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र√पश् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
चण्डीश्वरम्Caṇḍīśvara (name of the liṅga/deity)
चण्डीश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचण्डीश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
महालिङ्गम्the great liṅga
महालिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा-लिङ्ग (प्रातिपदिक; महा + लिङ्ग)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मधारयसमासः — ‘महच्च तत् लिङ्गम्’
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
यातिgoes, attains
याति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
परमाम्supreme
परमाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (गतेः)
गतिम्state, destination, liberation
गतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

Skanda

Tirtha: Caṇḍīśvara Mahāliṅga (Kāśī)

Type: kshetra

Scene: A pilgrim in Kāśī beholds the towering Caṇḍīśvara liṅga; nearby stands a gaṇa-chief holding a noose (pāśa), marking the shrine’s threshold; lamps, bilva leaves, and Ganga-breeze implied.

C
Caṇḍīśvara
Ś
Śiva-gaṇas
K
Kāśī (implied context)

FAQs

Darśana of a sacred Kāśī-liṅga, performed with faith, is praised as a direct cause of the supreme spiritual goal.

The Caṇḍīśvara Mahāliṅga in Kāśī, described by its proximity to a gaṇa-chief bearing a noose.

No formal rite is specified—this verse emphasizes the merit of simply beholding (darśana) the Liṅga.