Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 59

कालंजरान्नीलकंठस्तिष्ठेदत्र स्वयं विभुः । गणेशाद्दंतकूटाख्यात्समीपे भवनाशनः

kālaṃjarānnīlakaṃṭhastiṣṭhedatra svayaṃ vibhuḥ | gaṇeśāddaṃtakūṭākhyātsamīpe bhavanāśanaḥ

ณ ที่นี้ พระนีลกัณฐะผู้ทรงฤทธานุภาพยิ่ง ประทับอยู่ด้วยพระองค์เอง หลังเสด็จมาจากกาลัญชระ; และภวะนาศนะก็สถิตอยู่ใกล้กัน ใกล้พระคเณศผู้มีนามว่า ทันตกูฏะ

कालंजरात्from Kālañjara
कालंजरात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootकालंजर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादानार्थः
नीलकण्ठःNīlakaṇṭha (Śiva)
नीलकण्ठः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनील-कण्ठ (प्रातिपदिक; नील + कण्ठ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्मधारयसमासः — ‘नीलः कण्ठः यस्य’ (रूढ-नाम)
तिष्ठेत्may stand / is said to abide
तिष्ठेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√स्था (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (adverb of place)
स्वयम्himself
स्वयम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मवाचक/निजार्थक (emphatic)
विभुःthe all-pervading lord
विभुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; नीलकण्ठस्य विशेषणरूपेण
गणेशात्from Gaṇeśa (place/temple)
गणेशात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootगणेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन
दन्तकूटाख्यातात्from (the place) called Dantakūṭa
दन्तकूटाख्यातात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeAdjective
Rootदन्तकूट-आख्यात (प्रातिपदिक; दन्तकूट + आख्यात)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; तत्पुरुषसमासः — ‘दन्तकूट इति आख्यातः’ (नामविशेषण)
समीपेnear
समीपे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमीप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
भवनाशनःthe destroyer of worldly existence (Śiva)
भवनाशनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभव-नाशन (प्रातिपदिक; भव + नाशन)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; तत्पुरुषसमासः — ‘भवस्य नाशनः’

Skanda

Tirtha: Nīlakaṇṭha-sthāna; Bhavanāśana; Gaṇeśa Dantakūṭa (Kāśī)

Type: kshetra

Scene: A map-like sacred tableau: Śiva as Nīlakaṇṭha seated/standing in a Kāśī shrine, with a subtle hint of Kālañjara origin; nearby a Gaṇeśa shrine labeled Dantakūṭa; Bhavanāśana liṅga close by, forming a triad of sanctity.

N
Nīlakaṇṭha
K
Kālañjara
G
Gaṇeśa (Dantakūṭa)
B
Bhavanāśana
K
Kāśī (implied context)

FAQs

Kāśī is portrayed as a living map of divine presence where Śiva and attendant deities are permanently established for devotees’ uplift.

The locale of Nīlakaṇṭha and Bhavanāśana in Kāśī, described relative to Gaṇeśa named Dantakūṭa.

None explicitly; the verse primarily provides sacred-geographical placement to guide pilgrimage and darśana.