Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 77

पितृगोत्रे मृता ये वै मातृपक्षे च ये मृताः । तेषामत्र कृतः पिंडो भवेदक्षयतृप्तिदः

pitṛgotre mṛtā ye vai mātṛpakṣe ca ye mṛtāḥ | teṣāmatra kṛtaḥ piṃḍo bhavedakṣayatṛptidaḥ

ผู้ที่ตายในสายตระกูลฝ่ายบิดา และผู้ที่ตายในฝ่ายมารดา—เมื่อถวายปิณฑะ ณ ที่นี้เพื่อเขาแล้ว ย่อมเป็นผู้ประทานความอิ่มเอิบอันไม่เสื่อมสลาย

पितृगोत्रेin the paternal lineage
पितृगोत्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपितृगोत्र (प्रातिपदिक; पितृ + गोत्र)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular
मृताःdead
मृताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमृत (कृदन्त; मृ धातु, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Relative pronoun, nominative plural
वैindeed
वै:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
मातृपक्षेin the maternal side
मातृपक्षे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमातृपक्ष (प्रातिपदिक; मातृ + पक्ष)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Relative pronoun, nominative plural
मृताःdead
मृताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमृत (कृदन्त; मृ धातु, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; PPP
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; Genitive plural
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb)
कृतःmade, performed
कृतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत (कृदन्त; कृ धातु, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; PPP; qualifying पिण्डः
पिण्डःpiṇḍa offering (rice-ball)
पिण्डः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपिण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
भवेत्would be, becomes
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (सम्भावना/आज्ञा), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; Optative, 3rd singular
अक्षयतृप्तिदःgiver of imperishable satisfaction
अक्षयतृप्तिदः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअक्षय + तृप्ति + द (प्रातिपदिक; अक्षय-विशेषण + तृप्ति + द(दातृ))
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः; qualifying पिण्डः

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Type: kshetra

Scene: A priest recites sankalpa naming father’s line and mother’s line; two streams of offerings (water and piṇḍa) symbolically flow to both lineages, depicted as calm ancestral figures receiving light.

S
Skanda
P
Piṇḍa
P
Pitṛ-gotra
M
Mātṛ-pakṣa
K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

Dharma includes honoring both paternal and maternal ancestors, and Kāśī magnifies that offering into akṣaya benefit.

The verse refers to the ‘here’ of Kāśī’s śrāddha-tīrtha circuit described in Adhyāya 12.

Offering piṇḍa for ancestors from both lineages, with the promise of akṣaya-tṛpti.