Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 78

पत्नीवर्गे मृता ये वै मित्रवर्गे च ये मृताः । ते सर्वे तृप्तिमायांति तर्पिता वार्षभध्वजे

patnīvarge mṛtā ye vai mitravarge ca ye mṛtāḥ | te sarve tṛptimāyāṃti tarpitā vārṣabhadhvaje

ผู้ที่ตายในหมู่ญาติฝ่ายคู่ครอง และผู้ที่ตายในหมู่มิตรสหาย—เมื่อทำตัรปณะให้ ณ วารษภธวชะ (Vārṣabhadhvaja) แล้ว ทุกคนย่อมบรรลุความอิ่มเอิบ

पत्नीवर्गेin the group of wives
पत्नीवर्गे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपत्नीवर्ग (प्रातिपदिक; पत्नी + वर्ग)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular
मृताःdead
मृताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमृत (कृदन्त; मृ धातु, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; PPP
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Relative pronoun
वैindeed
वै:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
मित्रवर्गेin the group of friends
मित्रवर्गे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमित्रवर्ग (प्रातिपदिक; मित्र + वर्ग)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
मृताःdead
मृताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमृत (कृदन्त; मृ धातु, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; PPP
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; qualifying ते
तृप्तिम्satisfaction
तृप्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतृप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular
आयान्तिthey attain, come to
आयान्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + या (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन; Present indicative, 3rd plural
तर्पिताःhaving been satisfied/propitiated
तर्पिताः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootतर्पित (कृदन्त; तृप्/तर्प् धातु, णिच् + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; PPP; predicate adjective to ते
वार्षभध्वजेat/with Vārṣabhadhvaja (Śiva, whose banner is the bull)
वार्षभध्वजे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवार्षभध्वज (प्रातिपदिक; वृषभ + ध्वज)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘यस्य ध्वजः वृषभः सः’ (epithet of Śiva); Locative singular

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Vārṣabhadhvaja

Type: kshetra

Scene: At a small Śiva shrine marked by Nandin and a bull-banner emblem, a devotee offers water-libations; behind, symbolic figures of spouse’s kin and friends receive calm satisfaction.

S
Skanda
V
Vārṣabhadhvaja
T
Tarpaṇa
K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

Gratitude and obligation extend beyond bloodline; Kāśī’s rites can honor wider human bonds through tarpaṇa.

Vārṣabhadhvaja.

Tarpaṇa at Vārṣabhadhvaja for departed relatives by marriage and departed friends.